Droogwassen zonder water: Washandjes en doekjes bij bedlegerigen

Je staat naast het bed en je weet dat je moet beginnen. Wassen. Maar er staat een emmer water klaar, een washandje, en je hoofd maakt al een sprintje: hoe ga je dit fijn en warm doen zonder dat het een heel gedoe wordt?

Vooral als iemand langdurig of permanent bedlegerig is, is een wasbeurtje veel meer dan alleen even schoonmaken. Het is een moment van contact, van verzorging. Droogwassen met speciale washandjes en doekjes is dan een echte uitkomst.

Het is warmer, zachter, en een stuk makkelijker voor iedereen. Droogwassen betekent simpelweg dat je wast zonder water uit de kraan of de waskom.

Je gebruikt producten die al vochtig zijn, of die je makkelijk kunt opwarmen. Ze zitten vol met milde waslotions, verzorgende oliën en vaak ook pH-neutrale bestanddelen die de huid niet uitdrogen. Het voelt als een warm washandje, maar dan zonder dat je eerst hoeft te sjouwen met emmers en zonder dat je bed nat wordt. Ideaal voor de dagelijkse wasbeurt, of voor tussendoor.

Waarom kiezen voor droogwassen?

Stel je voor dat je iemand moet wassen die pijn heeft bij elke beweging. Een bedlegerige persoon kan niet zomaar draaien of overeind komen. Met water en zeep moet je dat wel: je moet onder de persoon door, de lakens eraf, het water verversen.

Droogwassen schakelt al die stappen uit. De washandjes zijn vaak al opgewarmd, of je warmt ze even op in de magnetron.

Ze zijn kant-en-klaar en je gooit ze na gebruik zo in de afvalbak. Dat scheelt enorm veel tijd en energie.

Het is ook een stuk comfortabeler voor de huid. Water en zeep, vooral als het hard water is, drogen de huid uit. De huid van oudere mensen is al vaak dun en kwetsbaar.

Wasdoekjes met lotion bevatten vochtinbrengende bestanddelen zoals glycerine of aloë vera. Ze reinigen zacht en verzorgen tegelijkertijd.

Je hoeft na het wassen niet apart nog een crème aan te smeren. Dat voorkomt ook weer irritatie en jeuk, wat bij bedlegerigheid snel kan ontstaan. Er is nog een voordeel: de geur. Veel van die doekjes hebben een frisse, maar zachte geur.

Dat maakt de kamer weer een stuk prettiger. En voor jou als mantelzorger of verzorger: het is minder zwaar tillen en sjouwen.

Je bent sneller klaar en je hoeft niet de hele boel te verschonen.

Dat betekent dat je vaker een wasbeurtje kunt doen, zonder dat je er een enorme klus van maakt. Dat verhoogt de kwaliteit van leven aanzienlijk.

Hoe werkt het? De kern van de zaak

De meeste producten voor droogwassen zijn vochtige washandjes of doekjes in een hersluitbare verpakking. Ze zijn doordrenkt met een reinigingslotion.

Je haalt er eentje uit, vouwt hem open en je kunt direct beginnen. Begin bij het gezicht, altijd voorzichtig. Daarna de armen, de romup, en tot slot de benen en de intieme zone.

Gebruik per lichaamsdeel een schone plek op de doek of een nieuw washandje.

Zo verspreid je geen bacteriën. Een andere optie zijn de zogenaamde 'washandschoenen' of waswanten. Dat zijn washandjes die je als een want over je hand kunt doen.

Ze zijn vaak wat dikker en grover, ideaal voor de rug of de voeten waar wat meer vuil zit. Je hebt meer grip en je kunt tegelijkertijd een lichte massage geven.

Sommige merken hebben speciale varianten voor het gezicht, die zijn zachter en hebben geen parfum.

Je kunt de doekjes ook opwarmen. Dit maakt het hele verschil. Een koude doek op je lichaam is niet prettig. De meeste verpakkingen mogen in de magnetron.

Check wel altijd de instructies op de verpakking. Meestal is 30 seconden op een lage stand voldoende voor een stapel van 5 of 6 doekjes.

Ze worden dan heerlijk warm en voelen aan als een echt washandje. Dit zorgt voor een ontspannen gevoel en stimuleert de doorbloeding. Vergeet niet dat het om een 'droog' wasproces gaat.

Je spoelt niet na. De lotion lost het vuil op en droogt op de huid niet plakkerig op.

Het is belangrijk om de huid daarna even te laten 'ademen' voordat je schone kleding of luiers aantrekt. Vooral bij incontinentie is het slim om de huid goed droog te houden. De waslotion helpt de zuurgraad (pH) van de huid te herstellen, wat de beschermende laag van de huid sterker maakt tegen irritatie door urine.

Soorten en merken: een overzichtje

Er is veel keuze. De basis is de vochtige washand.

Dit vind je vaak in grote verpakkingen van 50 of 80 stuks.

Een bekend merk is de 'Wasdoek' van MediReva of Hartmann. Dit zijn stevige doeken die zacht aanvoelen, net als een zachte bedonderlegger voor incontinentie. Ze zijn vaak parfumvrij en pH-neutraal.

Een verpakking van 80 stuks kost ongeveer €12 tot €15. Dit is een prima basis voor dagelijks gebruik. Voor intensieve verzorging zijn er de 'Full Body' doeken. Dit zijn extra grote doeken (soms wel 30x40 cm) waarmee je in één keer een groot deel van het lichaam kunt wassen.

Ze zijn wat duurder, rond de €1 tot €1,50 per stuk, maar wel heel efficiënt.

Merken als Abena of Tena hebben deze in hun assortiment. Ze zijn vaak verrijkt met verzorgende bestanddelen als lanoline of vitamine E.

Waswanten of 'washandschoenen' zijn er in diverse soorten. De goedkoopste zijn vaak van textiel die je één keer gebruikt en weggooit. Deze kosten zo'n €0,10 per stuk.

Er zijn ook washandschoenen van badstof die je kunt wassen en hergebruiken.

Die kosten rond de €5 tot €8 per stuk. Ze zijn wat duurder in aanschaf, maar gaan lang mee en zijn beter voor het milieu. Ze geven ook een heerlijk massage-effect.

Voor de intieme hygiëne zijn er speciale, kleine doekjes. Deze zijn vaak verpakt in een kleine, hersluitbare verpakking die makkelijk in de hand ligt.

Ze zijn vaak verrijkt met lactoserium of calendula om de kwetsbare huid te beschermen.

Een pakje van 20 stuks kost ongeveer €4 tot €6. Ze zijn onmisbaar bij het verschonen van luiers of bij een inlegger voor licht urineverlies om irritatie te voorkomen.

Praktische tips voor een fijn wasmoment

Zorg dat alles binnen handbereik is voordat je begint. Leg de schone kleding, luiers, de afvalbak en een rietje voor bedlegerigen naast het bed.

Haal de washandjes uit de verpakking en warm ze eventueel op. Zorg dat de kamer op een comfortabele temperatuur is. Niets is vervelender dan dat iemand koude rillingen krijgt. Leg een extra deken over de delen van het lichaam die je nog niet wast.

Zo blijft het warm en comfortabel. Maak er een ritueel van.

Praat tijdens het wassen. Leg uit wat je doet.

"Nu was ik je arm, voelt dat fijn?" Dit helpt bij mensen met dementie of verwardheid. Ze weten dan wat er gebeurt en voelen zich veilig. Gebruik zachte, vloeiende bewegingen.

Druk niet te hard. De doekjes doen het werk.

Jij bent er voor de warmte en de nabijheid. Denk aan jezelf. Draag handschoenen als je dat prettig vindt, of als de huid van de persoon open kan zijn.

Dit beschermt niet alleen de ander, maar ook jouw eigen huid. Zorg dat je zelf goed staat of zit.

Buig door je knieën, niet uit je rug. Een klein krukje naast het bed kan wonderen doen.

Je bent sneller klaar, maar neem de tijd voor het contact. Check de huid na het wassen.

Kijk of er rode plekken zijn, of dat de huid heel droog aanvoelt. Hoewel de meeste doekjes verzorgen, kan een extra laagje crème soms nodig zijn op plekken die extra kwetsbaar zijn, zoals de hielen of de ellebogen. Als je merkt dat de huid irriteert, probeer dan eens een andere variant, bijvoorbeeld eentje zonder parfum. Zo blijf je zoeken naar wat het beste werkt voor jou en de persoon die je verzorgt.