Huiduitslag bij incontinentie behandelen en voorkomen
Je huid voelt branderig, jeukt en is rood. Het gebeurt sneller dan je denkt, vooral als je te maken hebt met incontinentie.
Die vochtigheid is een feestje voor je huid, maar niet het goede soort feest. Het wordt snel een vervelend probleem dat je dagelijks leven beïnvloedt. Je staat op en voelt het meteen.
Misschien gebruik je al maandverband, inlegkruisjes of luiers, maar de uitslag blijft terugkomen.
Dat hoeft echt niet. Je kunt dit aanpakken en voorkomen. Dit is jouw gids om je huid weer rustig te krijgen.
We gaan het hebben over producten die werken, hulpmiddelen via de WMO en praktische stappen die je vandaag nog kunt zetten. Je bent niet de enige en er is een oplossing voor jou.
Wat is huiduitslag door incontinentie eigenlijk?
Stel je voor dat je huid de hele dag in een warme, vochtige luier zit. Dat is precies wat er gebeurt.
Je huid kan niet ademen en raakt geïrriteerd. In de medische wereld noemen ze dit incontinentie-geassocieerde dermatitis (IAD).
Het is een soort luieruitslag bij volwassenen. Je huid wordt rood, glanzend en soms pijnlijk. Het voelt alsof je een brandwond hebt.
Soms komen er ook bultjes of wondjes bij. Dit is anders dan een doorslag (decubitus). Een doorslag ontstaat door druk, IAD door vocht en wrijving. Het is belangrijk om dit verschil te weten, want de behandeling is anders.
Je huid is je eerste afweer. Als die beschadigd raakt, loop je risico op infecties. Een schimmelinfectie bijvoorbeeld.
Of een bacteriële infectie. Dat wil je echt niet.
Je huid verdient bescherming. De oorzaak is simpel: urine en ontlasting. Urine bevat stoffen die je huid aantasten.
Vooral als je medicijnen gebruikt of als je urine te zuur of te alkalisch is.
Ontlasting is nog agressiever. Het bevat enzymen die je huidbarrière afbreken. Combineer dat met wrijving van een inlegkruisje of luiers en je hebt een perfecte storm voor je huid.
Vooral ouderen hebben een dunnere huid. Die is gevoeliger. Maar ook als je jong bent, kan het gebeuren.
Zeker als je langdurig zit of ligt. Je merkt het niet altijd meteen.
Het begint met een lichte roodheid. Daarna wordt het erger. Soms voel je een tinteling.
Dat is je huid die om hulp roept. Luister er naar. Het is geen schaamte. Het is een signaal. Waarom is dit zo belangrijk om te behandelen?
Omdat het je leven bepaalt. Pijn bij het zitten.
Een branderig gevoel als je plast. Je durft niet meer goed te bewegen. Je vermijdt activiteiten.
Misschien schaam je je en vertel je het niet aan je huisarts of verzorger. Dat is jammer. Want het is te verhelpen. Een goede huidverzorging is net zo belangrijk als het kiezen van de juiste incontinentiematerialen.
Het gaat om een totaalpakket. Denk aan de juiste producten, een goed wasritueel en hulpmiddelen die passen bij jouw situatie.
Of je nu mantelzorger bent of zelf de zorg regelt, je kunt dit.
De kern van de behandeling: schoon, droog en beschermd
De basis is simpel: maak de huid schoon, droog hem voorzichtig en bescherm hem.
Dat klinkt makkelijker dan het is. Want wat gebruik je om te wassen? Water en zeep? Dat is vaak niet genoeg.
En het kan je huid juist uitdrogen. Moderne wasproducten zijn olie- of waterbasis.
Ze reinigen zonder te irriteren. Kies voor waslotions of wasgels zonder zeep. Die zijn pH-neutraal.
Ze zijn zacht voor je huid. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen. Je huid is geen aanrecht. Een voorbeeld is een wasemulsie van het merk Coloplast of Hartmann.
Die kun je kopen bij de drogist of thuiszorgwinkel. Een fles van 500 ml kost ongeveer €10 tot €15.
Je doet er lang mee. Sproei het op de huid of op een washandje. Wrijf zachtjes. Niet boenen. Spoel niet altijd af.
De meeste producten mogen blijven zitten. Ze vormen een beschermend laagje.
Drogen is cruciaal. Dep de huid voorzichtig droog met een zachte handdoek. Gebruik een aparte handdoek voor de kwetsbare zones.
Of gebruik wegwerp washandjes. Die zijn hygiënisch. Vooral als je mantelzorg verleent.
Ze zijn makkelijk in gebruik. Een pakje van 50 stuks kost zo’n €5. Dep, niet wrijven. Wrijven geeft extra irritatie.
Zorg dat de huid echt droog is voordat je een nieuw incontinentiemateriaal aanbrengt. Laat de huid eventjes luchten.
Zet de benen wat uit elkaar of draai je lichaam. Een paar minuten is al genoeg.
Dit helpt om de vochtigheid te verminderen. Als je snel moet zijn, gebruik dan een föhn op de koude stand. Houd voldoende afstand. Zo voorkom je dat de huid te warm wordt. Daarna komt de bescherming.
Dit is je schild. Je gebruikt een barrièrecrème of zalf.
Deze crèmes vormen een laagje op je huid. Het houdt urine en ontlasting tegen. Goede huidverzorging bij incontinentie zorgt dat het niet direct op je huid komt.
Kies een crème met zinkoxide of dimethicone. Dat zijn ingrediënten die goed werken.
Breng een royale laag aan. Niet te dun. Je huid moet bedekt zijn. Zonder witte strepen. Smeer je ook in de plooien? Ja, dat ook.
Als je huid al rood is, kun je een speciale crème gebruiken met extra bescherming.
Bijvoorbeeld van Bepanthen of Sudocrem. Die zijn bekend. Een potje kost ongeveer €8 tot €12. Gebruik dit bij elke verschoning.
Zelfs als de huid nog niet rood is. Voorkomen is beter dan genezen.
Een tube van 100 ml gaat een tijdje mee. Afhankelijk van hoe vaak je het gebruikt.
De juiste producten kiezen: luiers, inlegkruisjes en meer
Welk product je kiest hangt af van hoe ernstig de incontinentie is.
En van je levensstijl. Er zijn luiers voor volwassenen. Die zijn er in verschillende maten. Je meet je tailleomtrek. Bijvoorbeeld 80-120 cm.
Een maat M of L. Een goed merk is Abena. Of Tena.
Die hebben luiers met een goede absorptie. Ze voelen zacht aan.
Een luiers van Abena, maat L, kost ongeveer €10 voor 10 stuks. Ze zijn er ook in grote verpakkingen. Dan wordt het per stuk goedkoper.
Een doos van 30 stuks kost rond de €25. Ze hebben een natte-indicator.
Dat is een streep die verkleurt. Handig voor mantelzorgers. Zo weet je precies wanneer het tijd is om te verschonen. Een te volle luier geeft extra wrijving en vocht.
Dat wil je vermijden. Naast het gebruik van een comfortabele bedonderlegger voor incontinentie zijn inlegkruisjes of maandverband bij licht tot matig urineverlies een goede optie.
Die draag je in je eigen ondergoed. Ze zijn minder zichtbaar.
Dat geeft een vrijer gevoel. Tena Lady is een bekend merk.
Ze hebben verschillende maten. Van mini tot plus. Een Tena Lady Plus, die absorbeert ongeveer 100 ml. Dat is genoeg voor een plas.
Een verpakking van 20 stuks kost ongeveer €12. Ze zijn zacht en hebben een ademende bovenlaag.
Dat helpt tegen huiduitslag. Kies voor een maat die goed aansluit.
Te groot schuift en wrijft. Te klein lekt. Probeer verschillende merken. Elk lichaam is anders. Sommige mensen zijn allergisch voor bepaalde materialen.
Kies voor producten met een ademende buitenlaag. Dat is essentieel voor je huid.
Er zijn ook speciale hulpmiddelen. Denk aan een urinaal voor mannen. Of een bedpan. Voor vrouwen zijn er speciale opvangbekers.
Dit zijn hulpmiddelen die je via de WMO kunt aanvragen. De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) helpt je bij het zelfstandig wonen.
Je kunt een vergoeding krijgen voor incontinentiematerialen. Dit heet een maatwerkvoorziening.
Je moet een aanvraag doen bij de gemeente. De gemeente bekijkt wat je nodig hebt.
Soms is een eigen bijdrage nodig. Die hangt af van je inkomen. Een WMO-consulent helpt je hierbij. Hij of zij komt op bezoek.
Samen bespreek je wat er nodig is. Thuiszorg kan ook helpen met het aanbrengen van de producten.
Of met het wassen. Dit is allemaal geregeld via de WMO. Vraag ernaar.
Het is er voor jou.
Praktische tips om uitslag te voorkomen
Voorkomen is beter dan genezen. Zeker bij huiduitslag. Hier zijn concrete tips die je meteen kunt toepassen.
Ze zijn makkelijk en werken echt. Als de uitslag niet weggaat na drie dagen, ga dan naar de huisarts.
Of bel de wijkverpleging. Soms is er een schimmelinfectie. Dan heb je een zalf nodig met een antischimmelmiddel.
- Verschoningsritme: Wacht niet tot de luier vol is. Verschoon elke 3 tot 4 uur. Of direct na een stoelgang. Zelfs als de luier niet vol is. Regelmatig verschonen houdt de huid droog en schoon.
- Was techniek: Gebruik een zachte washand. Of een vochtig toiletpapier zonder alcohol. Veeg van voor naar achter. Nooit andersom. Dit voorkomt dat bacteriën uit de anus naar de urinebuis gaan. Dat voorkomt ook urineweginfecties.
- Producten wisselen: Gebruik niet altijd hetzelfde merk. Soms reageert je huid erop. Probeer eens een andere crème of een andere luier. Kijk hoe je huid reageert. Houd een dagboek bij. Noteer welk product je gebruikt en hoe je huid voelt.
- Dieet en vocht: Drink genoeg water. Minstens 1,5 liter per dag. Het klinkt tegenstrijdig, maar het helpt. Het verdund de urine. Minder agressief voor je huid. Eet vezels. Dat voorkomt harde ontlasting. Harde ontlasting is pijnlijk en irriteert de huid extra.
- Gebruik handschoenen: Als je mantelzorger bent, draag dan handschoenen. Dat is hygiënisch voor jou en de persoon die je verzorgt. Gebruik ze ook bij het smeren van zalf. Zo verspreid je geen bacteriën.
- Lucht geven: Probeer dagelijks een half uur zonder incontinentiemateriaal te liggen of zitten. Leg een handdoek onder de billen. Dit is een 'luchtmoment'. Je huid kan bijkomen. Dit is vooral belangrijk als je langdurig bedlevenigd bent.
- Check de temperatuur: Zorg dat de kamer niet te warm is. Een warme kamer geeft extra transpiratie. Dat verergert de uitslag. Een temperatuur van 19-20 graden is ideaal.
Die krijg je op recept. Het is geen schande om hulp te vragen. Je huid is belangrijk. Zorg goed voor haar.
Net zoals je voor een ander zorgt. Of voor jezelf. Het is een kwestie van goede zorg.
En die verdien je.
Samenwerken met professionals en de WMO
Je staat er niet alleen voor. Er is een heel netwerk om je heen.
De wijkverpleging is een belangrijke schakel. Zij kunnen je leren hoe je je huid het beste verzorgt.
Ze kunnen ook zien hoe het met de incontinentie gaat. Ze denken met je mee over de beste producten. Ze zijn er om je te helpen. Neem contact op met je zorgverzekeraar.
Vaak wordt incontinentiemateriaal vergoed. Dit hangt af van je polis en de specifieke incontinentie vergoeding vanuit je zorgverzekering.
Soms moet je eerst een eigen bijdrage betalen. Een WMO-consulent is er voor de langere termijn. Hij of zij kijkt naar je totale situatie.
Thuiszorg kan taken overnemen. Bijvoorbeeld het verschonen van de luiers. Of het wassen. Dit ontlast je.
Zeker als je mantelzorger bent. Mantelzorg is zwaar. Zorg dat je zelf niet overbelast raakt. Vraag om hulp.
Dat is geen zwakte. Het is slim. Er zijn verschillende merken en modellen te koop. Prijzen variëren. Een basis luier van Tena kost €1,20 per stuk.
Een premium luier van Abri-Flex kost €1,50 per stuk. De prijs hangt af van de absorptie.
Hoe meer het opneemt, hoe duurder. Een inlegkruisje van Always kost €0,40 per stuk.
Een speciaal hulpmiddel voor het wassen, zoals een bedpan, kost ongeveer €30. Een urinaal voor mannen kost €15.
Via de WMO kun je deze hulpmiddelen vaak(lenen of krijgen. Vraag ernaar bij de gemeente. Soms is een eigen bijdrage van €15 tot €25 per maand nodig. Dit hangt af van je inkomen.
Laat je goed informeren. Er zijn ook speciale webshops voor mantelzorg en hulpmiddelen.
Die hebben vaak goede aanbiedingen. Koop niet te veel in één keer. Test eerst een kleine verpakking.
Denk ook aan de omgeving. Is de badkamer makkelijk bereikbaar?
Is er ruimte om te bewegen? Een goede stoel of bed is belangrijk.
Een hoog-laag bed helpt bij het verzorgen. Een douchestoel is een hulpmiddel. Dit soort voorzieningen vraag je aan via de WMO.
Samen met de WMO-consulent kijk je wat er nodig is. Het doel is dat je zo lang mogelijk zelfstandig blijft wonen.
Of dat de persoon die je verzorgt, comfortabel leeft. Huiduitslag hoort daar niet bij.
Met de juiste aanpak kun je het onder controle krijgen. Het begint met aandacht.
Aandacht voor je lichaam. Aandacht voor de signalen. En de juiste producten in huis halen.