Mantelzorg financieel regelen: Budgetplan voor langdurige thuiszorg

Je staat er misschien niet elke dag bij stil, maar op een dag kan het leven flink op z’n kop staan. Je vader valt, je moeder wordt ziek, of je partner heeft langdurige zorg nodig.

Opeens ben je mantelzorger. Een rol die je met liefde vervult, maar die ook een enorme impact heeft op je portemonnee en je hoofd. Hoe regel je dat financieel, zonder dat je onderuit gaat?

Een budgetplan voor langdurige thuiszorg is niet een luxe, het is je reddingsboei.

Dit is jouw gids om de boel op een rijtje te zetten en te zorgen dat je zowel je naaste als jezelf kunt blijven helpen.

Wat is een budgetplan voor mantelzorg en waarom is het onmisbaar?

Een budgetplan voor mantelzorg is simpelweg een overzicht van alle inkomsten en uitgaven die komen kijken bij het verzorgen van een naaste. Het is je financiële kompas.

Je zet op een rijtje wat er binnenkomt (zoals een PGB of vergoedingen) en wat eruit gaat (hulpmiddelen, aanpassingen, eigen bijdrage). Zonder plan loop je het risico dat je voor verrassingen komt te staan. Je betaalt iets vooraf en ontdekt later dat het misschien vergoed wordt, of je vergeet een rekening en zit daarna krap.

Een plan geeft je rust en overzicht. Je weet waar je aan toe bent en kunt met een gerust hart de zorg verlenen die nodig is.

Waarom is het zo belangrijk? Omdat langdurige thuiszorg vaak een complex geheel is van regelingen. Je hebt te maken met de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning), de Wet langdurige zorg (Wlz) en misschien wel de zorgverzekering.

Elke regeling heeft zijn eigen regels en eigen bijdragen. Een budgetplan helpt je om die regelingen te vertalen naar jouw dagelijks leven.

Je voorkomt schulden en je weet precies welke stappen je moet zetten om de zorg voor je naaste te financieren.

Het is je houvast in een tijd die al ingewikkeld genoeg is.

De kern: Wat zijn je inkomsten en uitgaven?

Laten we beginnen met de basis: je inkomsten. Als mantelzorger is je belangrijkste inkomstenbron vaak een Persoonsgebonden Budget (PGB). Dit is een geldbedrag waarmee je zelf de zorg inkoopt.

Je betaalt er een professionele hulpverlener mee, of je gebruikt het om je eigen uren als mantelzorger (deels) te vergoeden.

Het PGB hangt samen met de Wmo of de Wlz. Een Wmo-PGB voor bijvoorbeeld 4 uur hulp per week kan al snel rond de €400-€500 per maand liggen.

Een Wlz-PGB voor intensievere zorg loopt op tot wel €2000-€3000 per maand, afhankelijk van de zwaarte van de zorg. Naast een PGB zijn er andere inkomsten. Misschien kom je in aanmerking voor een vergoeding vanuit de zorgverzekering voor bijvoorbeeld een rollator of een sta-op stoel.

Of je krijgt een tegemoetkoming vanuit de gemeente voor het aanpassen van je huis.

Ook kun je soms een beroep doen op de Wet arbeid en zorg (WAZO) als je minder gaat werken. Het is slim om al deze inkomsten op een rijtje te zetten. Zo zie je precies hoeveel geld er binnenkomt om de zorg te bekostigen. Aan de andere kant staan de uitgaven. Denk hierbij aan:

• Professionele hulp: Een wijkverpleegkundige, een hulp in de huishouding of een persoonlijke begeleider. De kosten hiervan kunnen variëren van €25 tot €50 per uur, afhankelijk van de expertise.
• Hulpmiddelen: Een rollator (€150-€400), een scootmobiel (vanaf €2500), een aangepast bed (€1000-€2500) of een sta-op stoel (€500-€1500). Sommige hiervan kun je huren via een thuiszorgwinkel of een bedrijf als Vegro.
• Woningaanpassingen: Een traplift (vanaf €3000), een drempelhulp (€100-€200) of een badkamerrenovatie (€5000-€15.000). Dit loopt via de Wmo, maar je betaalt vaak een eigen bijdrage.
• Eigen bijdrage: De eigen bijdrage voor de Wmo loopt via het CAK en is in 2024 maximaal €19,50 per maand voor een alleenstaande en €39,- voor een stel. Voor de Wlz loopt dit op tot maximaal €130,80 per maand. Zet dit altijd apart!
• Vervoer: Kosten voor taxi’s of aangepast vervoer.

Modellen en prijsindicaties: Hoeveel geld heb je echt nodig?

Er is niet één model voor een budgetplan, maar je kunt werken met een paar vuistregels. Stel, je vader heeft behoefte aan 8 uur zorg per week. Dan betaal je al snel €200-€400 per maand voor professionele hulp.

Daar komen de vaste lasten van hulpmiddelen nog bij. Een rollator huur je voor €25 per maand, een scootmobiel lease je voor €75 per maand.

Reken op minimaal €100-€200 per maand voor vaste hulpmiddelen. Vergeet ook niet de maandkosten voor incontinentiemateriaal te berekenen; de eigen bijdrage voor de Wmo of Wlz tel je daar nog bovenop.

Een schatting voor een lichtere zorgsituatie: rond de €500-€800 per maand aan vaste lasten naast je PGB. Is de zorg intensiever? Stel, je partner heeft 24-uurszorg nodig en je bent volledig mantelzorger. Kijk dan ook naar de aanvullende zorgverzekering voor mantelzorgers voor extra ondersteuning.

Dan is je PGB hoger, maar je kosten lopen ook op. Professionele hulp voor respijtzorg (zodat jij even rust hebt) kost al snel €30-€40 per uur.

Een logeerhulp in een zorgcentrum voor een weekend kan €200-€400 kosten. Een aangepaste woning kan nodig zijn. Dan praat je over kosten die makkelijk oplopen tot €1500-€3000 per maand. Een PGB van €2500 per maand dekt dan een groot deel, maar je zult waarschijnlijk ook eigen geld moeten inzetten of extra vergoedingen moeten aanvragen.

Een handig model is de 50/30/20-regel, aangepast voor mantelzorg. Zorg dat je 50% van je budget besteedt aan de essentiële zorg (hulp, medicijnen, innovatieve zorgmiddelen of andere hulpmiddelen).

30% aan je vaste lasten in huis (huur, energie, boodschappen). En 20% hou je apart voor onverwachte kosten en voor je eigen rust en ontspanning.

Want ook dat is zorg: zorgen dat je zelf overeind blijft.

Praktische stappen om je budgetplan te maken

Je hoeft dit niet alleen te doen. Er zijn instanties die je helpen.

Stap 1 is altijd het keukentafelgesprek met de gemeente. Vertel wat er speelt, welke zorg je nodig denkt te hebben en wat je al zelf regelt.

Vraag duidelijk om een indicatie voor een PGB. De wijkverpleegkundige kan je helpen bij het inschatten van de benodigde zorguren. Zodra je weet welke zorg en hulpmiddelen je nodig hebt, ga je offertes opvragen.

Vraag bij minimaal twee thuiszorgorganisaties een prijsopgave. Bij hulpmiddelen kun je terecht bij leveranciers als Vegro, Medipoint of de thuiszorgwinkel in jouw regio.

Vraag altijd naar de huur- en koopprijzen. Soms is huren voor korte tijd voordeliger, voor langere tijd is kopen vaak goedkoper. Maak een simpele spreadsheet of gebruik een budgetplan-boekje. Maak drie kolommen: Inkomsten (PGB, vergoedingen), Vaste lasten (hulp, hulpmiddelen, eigen bijdrage) en Overig (respijtzorg, onverwachte kosten).

Vul dit zo concreet mogelijk in. Plan ook een vast moment in de week of maand om je budget bij te werken.

Zo hou je het overzichtelijk en voorkom je dat je voor verrassingen komt te staan.

Handige tips om je budget te beschermen en jezelf te ontlasten

Vergeet je eigen rol niet. Jij bent de onbetaalde kracht.

Zorg dat je je uren als mantelzorger bijhoudt. Dit is niet alleen belangrijk voor je eigen rust, maar soms ook voor een vergoeding. Vraag bij je gemeente naar de regeling voor mantelzorgvergoeding. Soms krijg je een kleine onkostenvergoeding, bijvoorbeeld €50-€100 per maand, voor je gemaakte kosten en tijd.

Gebruik de Wmo voor zaken die je anders zelf zou moeten betalen. Een traplift of een douchestoel?

Vraag het aan via de Wmo. De eigen bijdrage is vaak lager dan de aanschafprijs.

Zorg dat je alle papieren goed bewaart: facturen, offertes en brieven van de gemeente of het zorgkantoor. Je weet nooit wanneer je ze nodig hebt voor een vergoeding of controle. En tot slot: vraag hulp.

Praat met andere mantelzorgers via een lokale mantelzorgwaardering of een online forum. Deel je zorgen en oplossingen.

Een budgetplan is geen statisch document; het groeit en verandert met je situatie mee. Pas het regelmatig aan. En bovenal: gun jezelf de rust en de tijd die je nodig hebt.

Je doet ontzettend belangrijk werk. Zorg dat je financiële zorgen je niet in de weg staan om er voor je naaste te zijn.