Thuiszorg eigen bijdrage CAK berekenen: Inkomensafhankelijke bijdrage

Een thuiszorgverstrekking voelt soms als een warme deken. Iemand die je helpt met douchen of aankleden, zodat je langer zelfstandig thuis kunt blijven. Heel fijn, maar er hangt wel een prijskaartje aan.

Als je via de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) zorg krijgt, betaalt de gemeente niet alles.

Jij betaalt een eigen bijdrage. Die bijdrage hangt af van je inkomen.

Het CAK (Centraal Administratie Kantoor) berekent dit voor je. Hoe dat precies werkt? Dat leg ik je simpel en stap voor stap uit.

Wat is de eigen bijdrage voor thuiszorg?

Stel je voor: je krijgt hulp van een thuiszorgorganisatie zoals Buurtzorg of een andere wijkverpleegkundige. De gemeente heeft dit geregeld via de Wmo.

De zorgverlener stuurt de rekening niet naar jou, maar naar het CAK. Het CAK kijkt vervolgens naar jouw persoonlijke situatie. Jij krijgt dan een rekening voor je 'eigen bijdrage'.

Dit is dus niet het volledige bedrag van de zorg. Het is een deel dat jij zelf bijdraagt, omdat de overheid vindt dat je daarvoor kunt betalen.

De hoogte van dat bedrag is niet voor iedereen hetzelfde. Het hangt vooral af van je inkomen en je vermogen. De wet heet dit de 'inkomensafhankelijke bijdrage'. Het doel is eerlijk verdelen: wie meer heeft, betaalt meer.

Hoe berekent het CAK jouw bijdrage?

Het CAK heeft een speciale formule. Die ziet er op het eerste gezicht ingewikkeld uit, maar het komt hierop neer: ze kijken naar je totale huishoudeninkomen.

Ze tellen het inkomen van jou en je partner (als je die hebt) bij elkaar op.

Daar halen ze een standaardbedrag vanaf voor basisbehoeften. Over het bedrag dat overblijft, betaal je een percentage. Het CAK gebruikt gegevens van de Belastingdienst.

Ze weten dus wat je verdient. Ze kijken naar het inkomen van het jaar ervoor. Stel: je had in 2023 een inkomen van €30.000. In 2024 betaal je daarop je eigen bijdrage.

Ze berekenen een 'vrije voet'. Dit is een bedrag dat ze niet belasten.

In 2024 is die voet ongeveer €27.500 per persoon (dit kan ieder jaar iets wijzigen). Alles wat je boven die vrije voet verdient, telt mee.

Over dit bedrag betaal je een percentage. Dit percentage loopt op. Hoe meer inkomen je hebt, hoe hoger het percentage wordt.

Dit werkt met schijven. Zo betaal je over de eerste schijf (bijvoorbeeld tot €10.000 boven de vrije voet) 5%, en over de volgende schijf 10% of meer.

Concrete voorbeelden en prijsindicaties

Laten we het concreet maken met een voorbeeld. Stel je bent alleenstaand en je inkomen is €35.000 per jaar.

Het CAK trekt de vrije voet af: €35.000 - €27.500 = €7.500. Over dit bedrag betaal je 5%. Je maandelijkse eigen bijdrage is dan ongeveer €31,25 (€7.500 x 5% = €375 per jaar / 12). Heb je een hoger inkomen, bijvoorbeeld €50.000 per jaar?

Dan betaal je over een groter bedrag een hoger percentage. De berekening is: €50.000 - €27.500 = €22.500.

Over de eerste €10.000 betaal je 5% (€500). Over het resterende €12.500 betaal je 10% (€1.250).

Totaal per jaar: €1.750. Per maand ongeveer €145. Er is een maximum bedrag.

Wat telt allemaal mee?

Je betaalt nooit oneindig veel. In 2024 is het maximumbedrag voor een alleenstaande ongeveer €260 per maand.

Voor een meerpersoonshuishouden ligt dit maximum hoger, rond de €390 per maand. Zit je daarboven? Dan betaal je alleen het maximumbedrag. Naast je salaris tellen veel andere inkomsten ook mee. Denk aan:

• AOW en pensioen;
• Alimentatie die je ontvangt;
• Huur- en zorgtoeslag;
• Werkloofheidsuitkering (WW) of WIA.

Vermogen (spaargeld, eigen huis) telt in principe niet mee voor de berekening van de inkomensafhankelijke bijdrage.

Wel betaal je misschien een vaste eigen bijdrage als je vermogen te hoog is, maar dat is een andere regeling.

Wmo versus Wlz: wat is het verschil?

Er bestaat verwarring tussen verschillende wetten. De eigen bijdrage die ik hierboven uitleg, is voor de Wmo.

Dit gaat om hulp in de huishouding of beschermd wonen. Maar er is ook de Wet langdurige zorg (Wlz). Als je 24 uur per dag zorg nodig hebt (bijvoorbeeld door ernstige dementie of een zware lichamelijke beperking), val je vaak onder de Wlz.

Bij de Wlz werkt het net iets anders. Daar betaal je ook een inkomensafhankelijke bijdrage, maar de schijven en percentages zijn anders.

Ook hier berekent het CAK het. Een groot verschil: bij Wlz is er een speciale regeling voor mensen met een laag inkomen. Dit werkt anders dan bij de Wmo vergoeding en eigen bijdrage; daar betalen zij een minimum van ongeveer €20 per maand.

Bij de Wmo is die minimumregeling er niet altijd op dezelfde manier. Er bestaat echter vaak een tegemoetkoming voor zorgkosten bij een laag inkomen. Twijfel je of je zorg onder Wmo of Wlz valt?

Vraag het je gemeente of het CAK. Het hangt af van de intensiteit van de zorg.

Een indicatie van een arts is vaak nodig. Zit je net op het grensgebied? Dan kan het verschil in maandlasten flink oplopen. Een Wlz-indicatie kan financieel gunstiger zijn bij een laag inkomen.

Praktische tips om je bijdrage te managen

Je hoeft niet bij de pakken neer te zitten. Er zijn manieren om de pijn te verzachten. Allereerst: zorg dat je gegevens bij het CAK kloppen.

Als je inkomen plotseling daalt (bijvoorbeeld door baanverlies), geef dit dan meteen door.

Het CAK kan je bijdrage dan direct aanpassen. Je wilt niet te veel betalen en later een ingewikkelde correctie moeten regelen.

Een andere gouden tip: vraag altijd om een schatting vooraf. Voordat de thuiszorg start, kun je het CAK vragen wat je ongeveer gaat betalen. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.

Je weet dan of je maandlasten stijgen en of je hier rekening mee moet houden in je budget.

Heb je een laag inkomen en weinig vermogen? Kijk of je recht hebt op bijzondere bijstand voor zorgkosten van de gemeente. De eigen bijdrage voor de Wmo kan soms worden gezien als een 'bijzondere kostenpost'. De gemeente kan dit bedrag (gedeeltelijk) voor je betalen. Dit heet 'kwijtschelding'.

Dit verschilt per gemeente, dus vraag het na bij de sociale dienst. Verdienen je kinderen thuis nog mee?

Als je nog thuiswonende kinderen hebt die meebetalen aan de huishouding, tellen hun inkomsten soms ook mee.

Maar er zijn vrijstellingen voor kinderen die studeren of een kleine bijverdienste hebben. Check dit goed. Een verkeerde inschating kan je honderden euro's per jaar schelen. Als laatste: blijf communiceren.

De post van het CAK kan soms ingewikkeld en formeel aanvoelen. Bel ze op als je het niet snapt. Ze zijn er om je te helpen.

Leg je situatie uit. Soms is er ruimte voor maatwerk of een betalingsregeling als het even niet lukt.

Je staat er niet alleen voor.