Compressietherapie apparaten voor thuisgebruik bij veneuze insufficiëntie

Stel je voor: je benen voelen aan als lood. Ze doen zeer, zwellen op aan het einde van de dag, en je huid vertoont rare verkleuringen.

Dit is het leven voor veel mensen met veneuze insufficiëntie, ofwel een slechte doorbloeding van de aders in je benen. Je lichaam geeft een signaal af dat het moeite heeft om het bloed weer omhoog te pompen tegen de zwaartekracht in. Een simpel verhaal, maar de gevolgen zijn enorm vervelend. Compressietherapie is hier de gouden standaard.

Vroeger was dat vooral gedoe met verbanden en steunkousen die je moest aantrekken. Tegenwoordig zijn er slimmere oplossingen: speciale apparaten voor thuisgebruik die je benen weer licht en soepel laten aanvoelen.

Ze helpen niet alleen tegen de klachten, maar voorkomen ook erger. Voor mantelzorgers is het een uitkomst: je kunt iemand helpen zonder zelf kracht te hoeven zetten.

En vaak kun je dit soort hulpmiddelen regelen via de WMO. Laten we eens kijken wat er allemaal te koop is en hoe je het kunt aanvragen.

Waarom een apparaat in plaats van alleen kousen?

Even kort: veneuze insufficiëntie betekent dat je aders niet goed werken. Het bloed blijft wat hangen in je benen, waardoor je last krijgt van zwaar gevoel, spataderen, of zelfs wonden.

De klassieke oplossing zijn therapeutische steunkousen. Die knijpen de aders dicht, zodat het bloed weer stroomt.

Prima spul, maar ze zijn een gedoe om aan te trekken. Vooral als je wat minder mobiel bent, of als je armen niet zo sterk zijn, is het een dagelijks gevecht. Een compressie-apparaat voor thuis is een heel ander verhaal. Dit is een apparaat dat je om je been doet, zoals een soort kussen of mouw, dat volloopt met lucht.

De luchtdruk masseert je been van onder naar boven. Dit heet pneumatische compressie.

Het apparaat pompt het bloed actief omhoog, net als een tweede hart. Het voelt aan als een stevige, ritmische massage. Veel mensen die het gebruiken, zeggen dat het niet alleen de klachten vermindert, maar ook gewoon heerlijk ontspant. Voor mantelzorgers is het ideaal; je kunt iemand helpen met de therapie zonder dat je zelf fysiek hoeven te masseren.

Hoe werkt zo'n apparaat precies?

Stel je een apparaat voor dat bestaat uit een pomp en een of meerdere kussens (we noemen dat ook wel manchetten).

Je schuift de manchet om je been, van je voet tot aan je knie of soms tot aan je bovenbeen. Je zet de pomp aan en stelt een programma in.

De manchet vult zich met lucht, en wel in secties. Eerst de voet, dan de enkel, dan de kuit, enzovoorts. De druk bouwt op en zet de aders en de weefsels letterlijk leeg. Deze druk, gemeten in millimeter kwikdruk (mmHg), ligt meestal tussen de 30 en 80 mmHg.

Dat is stevig, maar veilig voor deze behandeling. De meeste moderne apparaten, zoals de bekende LymphaPress of de Circul8, hebben diverse programma's.

Zo is er een programma dat specifiek gericht is op het "leegmasseren" van het been (afvoer van vocht), en een programma dat meer de spieren stimuleert om te werken. Dit type therapie wordt ook vaak ingezet als onderdeel van hulpmiddelen bij een beroerte. De behandeling duurt meestal tussen de 20 en 60 minuten. Je kunt het rustig op de bank doen terwijl je TV kijkt. Veel apparaten zijn draagbaar en werken op batterij, dus je kunt ze makkelijk meenemen.

De kosten en de WMO-regeling

De aanschaf van een dergelijk apparaat is een flinke investering. Een basis model, geschikt voor één been, kost al snel tussen de €400 en €600.

Wil je een apparaat dat beide benen tegelijk kan behandelen (wat vaak fijner is), dan ben je zo €800 tot €1500 kwijt. Apparaten met extra functies, zoals speciale lymfeprogramma's of een hogere druk, kosten nog meer. Dit is voor de meeste mensen een bedrag dat je niet zomaar even zelf betaalt. Gelukkig is er de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO).

Als je door je aandoening niet meer zelfredzaam bent en dit apparaat is nodig om je klachten te beheersen, kun je een aanvraag doen bij de gemeente. Dit valt vaak onder het breder veilig en comfortabel thuis wonen. De gemeente zal een WMO-consulent sturen voor een keukentafelgesprek.

Zij beoordelen of je in aanmerking komt voor "hulpmiddelen", zoals handige voorleeshulpmiddelen voor slechtzienden. Als ze akkoord gaan, mag je vaak kiezen: je krijgt een apparaat in bruikleen of je krijgt een vergoeding om er zelf een te kopen.

Let op: vaak moet je een eigen bijdrage betalen, die kan oplopen tot enkele tientallen euro's per maand. Zorg dat je een goed verhaal hebt waarom je dit specifieke apparaat nodig hebt bovenop je steunkousen.

Soorten apparaten en merken om te overwegen

Er zijn grofweg twee types compressie-apparaten voor thuis. Ten eerste de enkel-pompjes.

Dit zijn kleine, draagbare systemen die je voornamelijk gebruikt voor je voeten en enkels. Ze zijn goedkoper (rond de €250 - €400) en ideaal voor als je vooral 's avonds op de bank last hebt van opgezette voeten. Ze helpen prima, maar zijn minder effectief voor ernstige veneuze insufficiëntie die tot aan de knie of hoger reikt.

• LymphaPress: Een zeer bekend merk, vaak voorgeschreven voor lymfoedeem en ernstige veneuze problemen. Zeer degelijk, vaak met speciale "Quick-Snap" manchetten die makkelijk aan te trekken zijn. Prijsindicatie: €900 - €1400 voor een beenmodel.
• Circul8: Een Nederlands merk dat bekend staat om gebruiksvriendelijkheid. De apparaten zijn stiller en zien er moderner uit. Ze werken vaak met een aparte voetmanchet en beenmanchet. Prijsindicatie: €700 - €1200 voor een set.
• Bodimed: Een Duits merk met een uitstekende reputatie voor medische kwaliteit. Deze apparaten zijn vaak wat robuuster en hebben zeer sterke pompen. Prijsindicatie: €800 - €1300.

Ten tweede de been-mouwen (of been-wikkels). Dit zijn de echte krachtpatsers.

Je krijgt hierbij een pomp en manchetten die het gehele been bedekken. Populaire en betrouwbare merken in de thuiszorg zijn: Bij de aanschaf via de WMO of een thuiszorgwinkel let je op de maximale druk (het aantal mmHg), de grootte van de manchetten (meet je beenomvang!) en of de hoesjes wasbaar zijn. Voor mantelzorgers is het belangrijk dat de manchetten makkelijk zijn schoon te maken en snel vast te klikken.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Als je eenmaal zo'n apparaat in huis hebt, zijn er een paar dingen om rekening mee te houden.

Ten eerste: de voorbereiding. Zorg dat je been goed schoon is en dat je geen sieraden om hebt.

Trek de manchet aan over een dunne katoenen sok of panty, dat voelt comfortabeler en het beschermt je huid. Zorg dat de slangen vrij lopen en niet geknikt zijn. Start met een lage druk en bouw het langzaam op. De eerste keren kan de druk best heftig voelen.

Luister naar je lichaam. Het mag stevig zijn, maar het mag geen scherpe pijn doen.

Als je een wond hebt of een ernstige infectie, mag je het apparaat vaak niet gebruiken zonder doktersadvies. Gebruik het apparaat het liefst dagelijks, bijvoorbeeld standaard 's avonds na het eten. Routine is key voor resultaat.

Vergeet je steunkousen niet. Compressietherapie met een apparaat is vaak een aanvulling op de kousen, niet een vervanging (tenzij de arts anders zegt).

Tip voor mantelzorgers: Zet het apparaat klaar voordat de persoon gaat zitten. Help met het aandoen van de manchetten, maar laat de persoon zelf de knop indrukken. Zo behoudt hij of zij de regie over de behandeling.

Gebruik het apparaat om de ergste vochtopbouw en stijfheid weg te masseren, en trek je kousen aan voordat je opstaat.

Zo houd je de boel de hele dag onder controle. Als je het apparaat langere tijd niet gebruikt, ontkoppel dan de manchetten van de pomp en laat de lucht eruit. Berg het op een droge plek op, uit de buurt van direct zonlicht. Zo gaat je investering jarenlang mee en blijven je benen licht en gezond.