Drinkvoeding bij verminderde eetlust na opname: Welke soorten passen

Je staat net op en je merkt dat je moeder na die vervelende heupoperatie amper een boterham weg krijgt.

De smaak is weg, de eetlust is minimaal. Je maakt je zorgen. Ze moet herstellen, maar zonder brandstof lukt dat niet. Drinkvoeding kan dan een echte uitkomst zijn, een soort vangnet voor dagen dat het even niet lukt met een mes en vork.

Veel mantelzorgers hebben hiermee te maken na een ziekenhuisopname of tijdens een revalidatietraject thuis. Het is fijn om te weten wat er allemaal mogelijk is, zonder meteen verward te raken door al die moeilijke termen. Laten we gewoon even rustig kijken wat er allemaal te koop is en wat voor jouw situatie het beste werkt.

Wat is drinkvoeding eigenlijk?

Drinkvoeding is eigenlijk gewoon eten in een vloeibare vorm. Stel je voor dat je een maaltijd in een glas krijgt, compleet met alle vitamines, mineralen, eiwitten en calorieën die je lichaam nodig heeft.

Het is een aanvulling of soms zelfs een vervanging van de normale maaltijd.

Veel mensen denken meteen aan die bekende flesjes die je bij de drogist ziet staan. Dat is er één soort, maar er zijn veel meer varianten. Sommige zijn bedoeld als tussendoortje, andere vervangen echt een hele maaltijd.

Het doel is simpel: het lichaam de energie geven om te herstellen en spiermassa te behouden, iets wat na een operatie of ziekte vaak hard nodig is. Voor mensen die net uit het ziekenhuis komen of thuis revalideren, is dit vaak een cruciale schakel.

Het zorgt dat je niet verder verzwakt terwijl je eetlust langzaam weer opbouwt. Het is een soort steuntje in de rug voor je lijf.

Waarom is het zo nodig na een opname?

Na een operatie of langdurige ziekte is je lichaam harder aan het werk dan je denkt. Het herstelt weefsel, bestrijdt infecties en bouwt spieren weer op.

Dat kost superveel energie. Tegelijkertijd is de eetlust vaak ver te zoeken door medicijnen, pijn of misselijkheid. Als je dan te weinig binnenkrijgt, loop je het risico op ondervoeding.

Dat klinkt zwaar, maar het betekent gewoon dat je lichaam te kort komt.

Dit herstel vertraagt, je voelt je slap en je spieren slinken. Dat wil je natuurlijk voorkomen. Drinkvoeding zorgt dat je altijd iets binnenkrijgt, zelfs op momenten dat een bord aardappelen je te veel is.

Voor mantelzorgers is het een geruststellend idee. Je ziet dat je naaste iets drinkt en weet dat er toch voedingsstoffen in zitten. Het is een praktische oplossing voor een veelvoorkomend probleem bij revalidatie thuis.

De soorten: van aanvulling tot volledige vervanging

Er zijn grofweg twee hoofdtypen drinkvoeding die je in de thuiszorg veel tegenkomt.

Allereerst heb je de aanvullende voeding. Dit zijn flesjes of zakjes die je drinkt naast je normale maaltijd.

Ze zijn vaak wat kleiner, bijvoorbeeld 200 ml, en zitten boordevol energie en eiwitten. Een bekend merk dat hier vaak voor gebruikt wordt is Fortimel. Je hebt ze in allerlei smaken zoals vanille, aardbei of koffie. Ze zijn handig als tussendoortje.

Stel, je eet maar de helft van je boterham, dan drink je er zo’n flesje Fortimel bij om toch genoeg binnen te krijgen.

Dit soort producten zijn vaak vrij verkrijgbaar bij de drogist of apotheek, maar kunnen ook via de huisarts of WMO worden geregeld. Daarnaast heb je de volledige vervangende voeding. Deze zijn bedoeld om een hele maaltijd te vervangen.

Ze zijn vaak wat groter (400 ml) of zitten in poedervorm die je zelf aanmaakt. Een voorbeeld hiervan is Resource of Ensure.

Deze dranken zijn speciaal samengesteld om alles te bieden wat een normale maaltijd ook biedt, maar dan in vloeibare vorm.

Resource Drink bijvoorbeeld, vaak verkrijgbaar in de smaak vanille of chocolade, bevat ongeveer 300-400 calorieën per fles. Dat is vergelijkbaar met een lichte maaltijd. Het is bedoeld voor mensen die echt niet kunnen eten, of voor wie na een operatie de maag nog niet veel aan kan. Ze zijn vaak wat dikker van structuur, wat kan helpen tegen het hongergevoel.

Prijzen en vergoedingen: wat kost het?

De prijzen kunnen flink uiteenlopen, afhankelijk van wat je nodig hebt en waar je het koopt. Als je het zelf koopt bij de drogist of online, ben je vaak meer kwijt dan via een medische leverancier.

• Aanvullende dranken (200ml): Een flesje Fortimel of Fresubin kost meestal tussen de €1,50 en €2,50 per stuk. Als je er dagelijks één neemt, loop je al snel op tot €50 per maand.
• Volledige maaltijdvervangers (400ml of poeder): Een fles Resource Drink van 400 ml kost ongeveer €3,00 tot €4,50. Poeders zoals Resource Optimum (een zak van 400 gram) kosten rond de €15,00 en daar maak je ongeveer 10 maaltijden mee. Dat scheelt per maaltijd dus ongeveer €1,50.

Het is belangrijk om te weten dat je deze producten soms vergoed kunt krijgen via de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) of de Zvw (Zorgverzekeringswet).

Als je mantelzorger bent voor iemand die net uit het ziekenhuis is, kan de huisarts of de thuiszorgarts een indicatie geven voor medische voeding. Dit loopt dan via de zorgverzekeraar, vaak zonder dat je het zelf hoeft te betalen, mits er sprake is van medische noodzaak. Soms vergoedt de gemeente (WMO) ook voedingsmiddelen als onderdeel van een maatwerkvoorziening voor thuiszorg.

Dit verschilt echt per gemeente. Het is slim om dit navraag te doen bij het WMO-loket. Vaak werkt de thuiszorgorganisatie samen met een leverancier zoals Mediq of Roseman, die de producten dan bij je thuisbezorgen.

Praktische tips voor gebruik

Het drinken van deze voeding moet je ook leren, vooral als je eetlust laag is. Je hoeft niet meteen een heel flesje leeg te drinken. Begin klein.

Neem een slokje, wacht even, en kijk hoe het valt. Het is vaak beter om het koud te drinken, dan smaakt het frisser. Probeer de drank niet te mengen met andere dingen.

Drink het puur, uit een glas of uit het flesje zelf. Sommige mensen vinden het fijn om het even te schudden voor gebruik, zodat het niet is gescheiden.

Als je merkt dat je de smaak na een tijdje zat bent, wissel dan af vanille en chocolade of kies voor een neutrale variant zonder smaak die je door een soep kunt doen. Let op de temperatuur. Ze hoeven niet per se in de koelkast, maar een plekje in de schaduw is wel goed.

Een geopend flesje moet je wel direct in de koelkast zetten en binnen 24 uur opdrinken. Poeders kun je het beste op een koele, droge plek bewaren.

Verdeel de inname over de dag. Drink niet alles in één keer, maar neem bijvoorbeeld om 10 uur ’s ochtends een flesje, om 15 uur nog een en misschien eentje voor het slapen gaan.

Dit houdt je energieniveau stabiel en belast je maag niet te veel. Ook bij fysieke revalidatie, zoals het leren lopen met krukken na een operatie, is goede voeding essentieel voor het herstel. Als je merkt dat je moeite hebt met doorslikken (slikproblemen komen vaak voor na een beroerte of bij ouderdom), zijn er speciale verdikkers voor drinkvoeding verkrijgbaar. Vraag hier naar bij de logopedist of de thuiszorg.

Heb je last van een droge mond of een slechte eetlust? Dan kan het helpen om een rietje te gebruiken.

Soms smaakt het dan makkelijker. En vergeet niet: het is geen straf om dit te drinken. Het is een manier om sterker te worden, stap voor stap.

Praat erover met je wijkverpleegkundige; zij weten precies welk merk het beste past bij de situatie van jouw naaste. Drinkvoeding is een hulpmiddel, net als een rollator, een aangepaste douchekruk of gerichte geheugentraining na hersenletsel.

Het hoort bij het totaalplaatje van mantelzorg en WMO-ondersteuning. Het maakt het leven thuis makkelijker en veiliger, en zorgt dat het herstel niet stil komt te liggen. Geef het even de tijd, en je zult zien dat de energie langzaam terugkomt, wat ook helpt bij een eventuele terugkeer naar werk na herstel.