Handbike aan rolstoel monteren: Sport voor rolstoelgebruikers

Je wilt gewoon weer op pad. Lekker zelfstandig, zonder dat iemand je hoeft te duwen.

Of misschien wil je juist sportief bezig zijn, je armspieren trainen en je hoofd leegmaken. Een handbike die je aan je rolstoel klikt, is dan een gamechanger. Het is geen verre droom; het is een hulpmiddel dat je leven een stuk leuker en actiever maakt. Veel mensen denken dat een handbike ingewikkeld is of alleen voor topsporters is.

Niets is minder waar. Het is voor iedereen die meer wil dan alleen maar rollen.

Of je nu door het park wilt toeren of je conditie wilt opbouwen, het kan allemaal.

En het fijne is: vaak kun je dit gewoon regelen via de WMO, zonder dat je direct een vermogen kwijt bent.

Wat is een handbike precies?

Een handbike is eigenlijk een soort driewieler, maar dan aangedreven door je armen. Je klikt hem vast aan de voorkant van je rolstoel.

In plaats van dat je jezelf voortduwt met de wielen, ga je fietsen met je handen. Je hebt drie of vier versnellingen, net zoals bij een gewone fiets, en je kunt flinke snelheden halen. Het voelt als een mix tussen een rolstoel en een sportieve racefiets.

Het grote voordeel is dat je je benen gebruikt om te sturen en te remmen, terwijl je armen het werk doen.

Zo blijf je stabiel en heb je meer controle. Je kunt kiezen voor een lichtgewicht model voor dagelijks gebruik, of een zwaardere uitvoering voor langere afstanden. De keuze hangt af van wat jij wilt.

Veel aanbieders van hulpmiddelen, zoals Vegro of Medipoint, hebben verschillende modellen in hun assortiment. Ze zijn speciaal gemaakt voor rolstoelgebruikers en zijn vaak inklapbaar. Zo kun je hem makkelijk meenemen in de auto, zonder dat je een aanhanger nodig hebt.

Waarom zou je een handbike nemen?

De eerste reden is simpel: vrijheid. Je bent niet meer afhankelijk van iemand die je duwt.

Je kunt zelf je tempo bepalen en gaan waar je wilt. Dit geeft een enorm gevoel van zelfstandigheid. Je kunt boodschappen doen, een stukje door het bos rijden of gewoon naar vrienden gaan. Het is een stuk leuker dan alleen maar rollen.

Een tweede reden is gezondheid. Rollen met je armen is zwaarder dan je denkt.

Een handbike zorgt voor een betere lichaamshouding en traint je armspieren, schouders en rug.

Dit is belangrijk om klachten te voorkomen. Veel rolstoelgebruikers hebben last van schouderproblemen door het duwen. Met een handbike verdeel je de belasting beter.

Je kunt ook een handbike krijgen via de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning). Dit is een vergoeding vanuit de gemeente.

Als je kunt aantonen dat je deze hulp nodig hebt voor je zelfredzaamheid of om sociale contacten te onderhouden, kom je vaak in aanmerking. Het is slim om dit te bespreken met je wijkteam of een onafhankelijke cliëntondersteuner.

Hoe werkt het monteren en gebruiken?

De meeste handbikes zijn 'quick-release'. Dat betekent dat je ze binnen een minuut vastklikt en weer losmaakt.

Je rijdt je rolstoel naar de handbike toe, zet de remmen vast en klikt het frame op de buis van je rolstoel. Er zit een speciale koppeling op die ervoor zorgt dat hij niet zomaar los kan schieten. Veiligheid gaat voor alles.

Als je eenmaal zit, voelt het even wennen. Je benen liggen op de pedalen of steunen, en je armen zijn nu je stuur en motor. Begin rustig.

Zoek een open plek op, zoals een leeg parkeerterrein of een rustig fietspad.

Oefen eerst met sturen en remmen voordat je de weg op gaat. Je zult merken dat het na een paar keer rijden als vanzelf gaat. Er zijn verschillende soorten aandrijvingen. De meest voorkomende is de kettingaandrijving.

Die is robuust en makkelijk te onderhouden. Sommige modellen hebben een riemaandrijving, die stiller is en minder vuil vasthoudt.

Kies wat bij jouw situatie past. Als je vaak in de regen rijdt, is een riem misschien handiger.

Welke modellen zijn er en wat kosten ze?

Er zijn drie hoofdcategorieën. Allereerst de lichtgewicht handbike.

Deze weegt ongeveer 7 tot 10 kilo en is makkelijk op te tillen. Een voorbeeld is de Alber E-Fix of de Invacare Top End. Deze zijn ideaal voor dagelijks gebruik en kortere afstanden.

De prijs ligt tussen de €1.500 en €2.500. Via de WMO wordt dit vaak vergoed, soms met een eigen bijdrage.

Ten tweede de sportieve handbike. Deze is zwaarder en heeft meer versnellingen. Denk aan de Top End Crossfire of de Quickie Xenon2.

Deze zijn gemaakt voor langere ritten en snellere snelheden. Ze hebben vaak een vering en een comfortabeler zitje.

De prijs ligt tussen de €2.500 en €4.000. Deze zijn ook aan te vragen via de WMO, vooral als je kunt aantonen dat je ze nodig hebt voor je fysieke en mentale gezondheid.

Als derde de elektrische handbike. Dit is een duurdere optie, maar voor sommige onmisbaar. De Alber E-Fix is hier een goed voorbeeld. Je kunt hem handmatig gebruiken, maar ook elektrisch ondersteunen.

De prijs begint rond de €3.500 en kan oplopen tot €6.000. De vergoeding via de WMO hangt af van je inkomen en de indicatie.

Soms is er een eigen bijdrage van €10 tot €20 per maand. Vergeet niet de accessoires. Een goede helm is essentieel (€30-€60).

Een opbergtas voor de handbike kost ongeveer €50. Een regenhoes is handig om de ketting te beschermen (€20-€30).

Deze kosten worden soms ook vergoed, maar vaak moet je ze zelf betalen. Check dit altijd bij je gemeente.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Zorg dat je rolstoel geschikt is voor de mooiste toegankelijke paden in de natuur. Niet elke rolstoel kan namelijk een handbike dragen.

De voorste buis moet sterk genoeg zijn en de remmen moeten goed werken. Laat dit altijd controleren door een hulpmiddelenspecialist voordat je iets koopt. Je wilt niet dat je rolstoel beschadigd raakt of dat de handbike loslaat. Plan je route van tevoren.

Begin met korte ritten van 5 tot 10 kilometer. Zo went je lichaam aan de beweging.

Let op obstakels zoals hoge stoepen of losse kiezels. Een handbike is breder dan je rolstoel, dus je moet iets meer ruimte rekenen, ook wanneer je naar een activiteit zoals jeu de boules voor rolstoelgebruikers gaat.

Oefen met het nemen van bochten; je hebt een grotere draaicirkel. Onderhoud is belangrijk. Maak de handbike na elke rit schoon, vooral als het geregend heeft.

Vet de ketting regelmatig in en controleer de bandenspanning. Als je een elektrische versie hebt, laad de accu dan elke nacht op.

Zo blijft alles soepel lopen en gaat je hulpmiddel langer mee. Sluit je aan bij een community. Er zijn veel rolstoelgebruikers die al jaren met een handbike rijden.

Via Facebook-groepen of lotgenotencontact kun je tips uitwisselen. Misschien ontdek je leuke routes in jouw omgeving.

Het is fijn om ervaringen te delen en elkaar te helpen. Je staat er niet alleen voor.

Een handbike aan je rolstoel monteren opent een nieuwe wereld. Het is sportief, gezellig en geeft je een stukje vrijheid terug, net als rolstoeltennis in Nederland.

Of je nu kiest voor een lichtgewicht model of een elektrische variant, het is altijd een investering in jezelf. Praat erover met je thuiszorgorganisatie of het WMO-loket. Vaak is er meer mogelijk dan je denkt. Dus, waar wacht je nog op? Ga ervoor en geniet van de rit!