Rollator afstellen in 5 stappen: Hoogte en remsetting uitgelegd

Een rollator die niet goed staat afgesteld, is als schoenen die knellen: je vermijdt ze liever, maar je hebt ze wel nodig.

Vooral als je net gebruikmaakt van de WMO of als mantelzorger een rollator hebt geregeld, is het cruciaal dat het hulpmiddel echt werkt voor jouw lichaam. Een verkeerde hoogte of een te strakke rem kan het verschil zijn tussen zelfstandig naar de supermarkt gaan of thuisblijven uit onzekerheid. In deze praktische gids leiden we je erdoorheen, alsof we naast je aan de keukentafel zitten.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je de schroevendraaier pakt, zorg je dat je de juiste tools en een geschikte ruimte hebt. Je hoeft geen klusser te zijn; het is een kwestie van precies kijken en voelen.

Zorg dat je ongeveer 20 minuten ongestoord de tijd hebt. Haal eventueel een mantelzorger erbij voor een tweede paar ogen, vooral als je zelf moeilijk kunt bukken. Je hebt nodig:

• Een inbussleutel (vaak meegeleverd bij de rollator, meestal maat 5 of 6 mm). Check het opbergvakje onder de zitting.
• Eventueel een steeksleutel (10 of 13 mm) voor specifieke remmen.
• Een meetlint of een rolmaat.
• Comfortabele schoenen die je normaal draagt (geen pantoffels met een zool die je voet optilt).
• Een wand of keukenblok om op te steunen tijdens het testen.
• De handleiding van je specifieke merk rollator (bijvoorbeeld Trustcare, of een goedkoop huismerk van de thuiszorgwinkel).

Tip: Doe dit nooit op een tapijt. Een harde vloer (tegels, laminaat) geeft de juiste weerstand om de remmen goed te testen.

Stap 1: Controleer de basis en de veiligheid

Elke goede klus begint met veiligheid. Klap de rollator uit en zet hem stevig op de harde vloer.

Druk eens stevig op de zitting. Voelt hij wiebelig? Check dan even of alle doppen onder de poten nog intact zijn. Slijtage aan de kunststof doppen kan zorgen voor een onstabiele stand, wat het afstellen vertroebelt.

Loop even rond de rollator en kijk naar het frame. Zitten er scheuren in het metaal?

Bij oudere modellen van de WMO-voorraad kan dat gebeuren. Als het frame gebreken vertoont, stop dan direct en bel de leverancier of de gemeente voor vervanging.

Een kapotte rollator is levensgevaarlijk. Controleer de remkabels. Zitten ze vast? Zijn ze versleten? Bij de meeste moderne rollators (zoals de Rollz Motion of de Betaalbare Rollator) zit er een parkeerrem op. Zet die aan. Nu kan je veilig werken zonder dat de rollator wegrolt.

Veiligheidscheck: Zet de rollator nooit op een drempel of richel. Altijd plat op de grond.

Stap 2: Stel de juiste handgreephoogte in

Dit is de allerbelangrijkste stap. Een te lage handgreep zorgt voor een gebogen rug, een te hoge geeft spanning op de schouders. De juiste hoogte?

Dat is als een ontspannen handdruk. Sta rechtop in je normale schoenen, met je armen relaxed langs je lichaam. Buig je elleboog nu lichtjes (ongeveer 15 tot 20 graden).

De hoogte van de handgreep moet precies op de hoogte komen van je polsgewricht. Gebruik je rolmaat om dit te meten: van de grond tot aan de bovenkant van de handgreep.

De formule voor de juiste hoogte is: lengte minus 22 tot 24 centimeter.

Ben je 1,70 meter? Dan moet de handgreep ongeveer 146 tot 148 cm hoog zijn. Dit is een standaardmaat voor de meeste merken. Om in te stellen: draai de vergrendeling los (meestal een knop of hendel aan de zijkant van de pijp).

Schuif de arm omhoog of omlaag. Let op: schuif nooit verder dan de streepjes die op de pijp staan aangegeven.

De pijp mag maar voor 75% in de andere pijp verdwijnen. Doe je dit wel, dan kan de pijp bezwijken onder je gewicht, met alle gevolgen van dien. Veelgemaakte fout: Mensen stellen de rollator in terwijl ze erop leunen.

Doe dit staand en ontspannen. Als je erop leunt, zak je door je knieën en meet je een verkeerde hoogte.

Stap 3: De handremmen afstellen op spanning

De remmen moeten soepel werken, maar niet te strak. Een te strakke rem zorgt voor vermoeide handen en een hoge weerstand; een te slappe rem geeft geen veiligheid.

We gaan voor een remweg van maximaal 3 meter bij een normale loopsnelheid.

Veel rollators hebben een ‘parkeerrem’ en een ‘looprem’. De looprem zit vast aan de handvatten. Kijk of je een klein schroefje (inbus) zit aan de onderkant van de handgreep of aan de kabel zelf.

Dit is je afstelpunt. De test: Zet de rollator voor je en loop een stukje. Knijp zachtjes in de remmen. Ze moeten aangrijpen voordat je hand volledig is dichtgeknepen.

Er moet nog ongeveer 1 tot 2 centimeter speling over zijn in de greep.

Gebruik je de parkeerrem? Die moet de wielen volledig blokkeren als je hem indrukt.

Om aan te draaien: Gebruik de inbussleutel. Rechtsom vastdraaien maakt de rem strakker, linksom maakt ‘ie slapper. Draai altijd beide kanten even ver om de symmetrie te behouden.

Test na elke halve slag. Doe dit staand, niet zittend op de rollator.

Veelgemaakte fout: De remmen te strak aandraaien uit angst. Dit leidt tot schouderklachten. De rollator moet je dragen, niet jij de rollator. Net zoals bij een tillift veilig bedienen, is de juiste techniek essentieel. Bij twijfel: loop even langs de thuiszorg voor een professional.

Stap 4: Wielen en zitting checken (de stabiliteit)

Nu de hoogte en remmen staan, kijken we naar de stabiliteit. Een rollator die wiebelt, is eng. Controleer de wieldoppen. Zitten ze vast?

Draai ze desnoods vast met de hand. Als de wielen los zitten, kan dat het gevolg zijn van een losse moer onder de zitting. De zitting is je rustpunt. Staat deze waterpas?

Als de zitting scheef hangt, komt dit vaak door een verkeerde hoogte-instelling van de poten (als die instelbaar zijn) of door slijtage. Een scheve zitting zorgt voor een onnatuurlijke zithouding en drukpunten, iets wat we bij mantelzorgers vaak zien over het hoofd.

De meeste rollators hebben zwenkwielen voor en vaste wielen achter. Zorg dat de zwenkwielen soepel draaien.

Zit er viezigheid in? Gebruik een doekje en wat ontvetter (geen agressieve schoonmaakmiddelen, want dat tast het rubber aan). Maatvoering: De zithoogte moet zo staan dat je voeten plat op de grond kunnen als je zit, met een hoek van ongeveer 90 graden in je knie. Is de zitting te hoog? Dan bungelen je benen, wat de doorbloeding belemmert (vaak een klacht bij ouderen).

Stap 5: De eindcontrole en het lopen

Nu is het tijd voor de praktijktest. Zet de rollator in de gang of woonkamer.

Zorg dat je minimaal 5 meter vrije ruimte hebt. Loop een stukje heen en weer. Let op je houding: sta je rechtop? Dit soort praktische zaken komen vaak aan bod tijdens het keukentafelgesprek voor een WMO-aanvraag.

Zijn je ellebogen licht gebogen? Voel je weerstand? Dan staan de remmen waarschijnlijk nog te strak.

Je moet de rollator makkelijk vooruit kunnen duwen zonder dat je armen moe worden. Doe de 'remtest op de helling'. Als je een drempel thuis hebt, probeer dan die op te rijden. De remmen moeten het gewicht houden zonder dat je volledig krampachtig moet knijpen.

Gebruik je de parkeerrem bij stilstand? Test dit op een lichte helling (bijvoorbeeld de oprit van een garage).

De rollator moet stil blijven staan. Veelgemaakte fout: Te snel tevreden zijn. Loop eens een bocht.

Stort de bocht in? Dat kan duiden op een te smalle wielbasis voor jouw gang of op een verkeerde verdeling van het gewicht.

Pas eventueel de greephoogte nog licht aan.

Verificatie-checklist: Is je rollator klaar?

Voordat je de klus als afgerond beschouwt, loop je onderstaande punten na. Net als bij een douchestoel veilig gebruiken is dit je groene licht voor veilig gebruik, of je nu de WMO-rollator krijgt of er zelf een koopt.

• Hoogte: Sta je rechtop met lichte elleboogbuiging? (Polshoogte).
• Veiligheid: Staat de pijp ver genoeg in de andere pijp (streepjes zichtbaar)?
• Remmen: Grijpen ze soepel aan zonder volledige krachtinspanning?
• Stabiliteit: Wiebelt de zitting niet en staan alle poten stevig op de grond?
• Comfort: Voelt het handvat comfortabel, zonder scherpe randen?

Als je op alle vragen 'ja' hebt, is je rollator perfect afgesteld. Mocht je twijfelen over de technische staat, schakel dan hulp in van een thuiszorgorganisatie of een WMO-consulent. Zij kunnen vaak een monteur langs sturen. Een goed afgestelde rollator is geen luxe, het is een must voor je vrijheid.