Rollator schoonmaken en onderhouden: Zo gaat hij langer mee

Een rollator is voor veel mensen een onmisbare steun in het dagelijks leven. Hij geeft zelfvertrouwen tijdens het wandelen en zorgt voor veiligheid.

Net als bij een fiets of een auto, is regelmatig onderhoud essentieel om de levensduur te verlengen. Een schone en goed werkende rollator voorkomt ongelukken en zorgt ervoor dat je comfortabel blijft bewegen. In dit artikel lees je precies hoe je dat doet, zonder ingewikkelde techniek.

Waarom onderhoud zo belangrijk is

Een rollator gaat dagelijks op pad. Hij komt in aanraking met modder, regen en stof. Zonder aandacht slijten de remmen en de banden sneller.

Een goed onderhouden rollator rijdt soepel en stopt direct als je de remmen loslaat.

Dit is cruciaal voor je veiligheid, vooral als je gebruikmaakt van de WMO of een PGB voor je hulpmiddel. Denk ook aan de hygiëne.

Een rollator die in de hoek van de kamer staat, verzamelt stof. Als je hem gebruikt in de tuin of bij de supermarkt, neem je vuil mee naar huis. Regelmatig schoonmaken is dus niet alleen goed voor het apparaat, maar ook voor je eigen gezondheid.

Vooral voor mensen die mantelzorg ontvangen, is een schone omgeving belangrijk. Door goed onderhoud bespaar je geld.

Een kapotte rollator vervangen is duurder dan het vervangen van een bandje of een remkabel. Bovendien vergoedt de WMO niet altijd schade door eigen verwaarlozing. Met een beetje aandacht gaat je rollator jarenlanger mee.

De basis: schoonmaken en smeren

Het schoonmaken van je rollator is eenvoudig. Je hebt geen dure schoonmaakmiddelen nodig.

Een emmer met warm water, een spons en een beetje afwasmiddel werken perfect. Voor de wielen en de remmen kun je een zachte borstel gebruiken.

Vergeet de handvatten niet; deze worden vaak vettig van zweet en vuil. Begin altijd met het afnemen van het frame. Gebruik een vochtige doek om stof en vuil weg te halen. Let op dat er geen water in de remmen of de vering van de zitting komt.

Als je een elektrische rollator hebt (zoals de Permobil F5 Corpus of de Sunrise Medical Breezy), moet je extra oppassen met water bij de bedrading.

Gebruik hier een licht vochtige doek in plaats van een emmer water. Vervolgens maak je de wielen schoon. Draai de rollator om (vraag hulp als dit zwaar is) en borstel het grofste vuil weg van de banden en tussen de spaken.

Voor de banden zelf kun je een doek met een beetje spiritus gebruiken om olie en vet te verwijderen. Dit voorkomt dat de banden uitdrogen en scheuren.

Als de rollator schoon is, controleer je de bewegende delen. Smeer de scharnieren van de remmen en de vering van de zitting met een beetje siliconenspray.

Gebruik geen olie of vet, want dat trekt stof aan en maakt de boel plakkerig. Spray de spray op een doek en wrijf het erop, niet direct op de rollator. Dit voorkomt spatten.

De remmen: je levenlijn

De remmen zijn het allerbelangrijkste onderdeel. Zonder goede remmen is een rollator onveilig.

Er zijn twee soorten remmen: parkeerremmen en loopremmen. De meeste rollators hebben beide. De parkeerrem zet je vast als je even wilt zitten of op een helling staat.

Controleer wekelijks of de remmen goed werken. Loop een stukje en druk de remmen in.

De rollator moet direct tot stilstand komen. Als je merkt dat je ver moet drukken voordat hij stopt, moeten de remmen worden bijgesteld. Dit kan vaak met een moersleutel aan het handvat. Bij de merken Trust Care of Topro vind je vaak een draaiknop voor fijnafstelling.

De kabels van de remmen kunnen na verloop van tijd uitrekken. Dit is normaal. Bij de meeste rollators (zoals de Rollator Deluxe of de Nipponia) kun je de kabels strakker trekken door middel van een schroef aan de handrem.

Doe dit met beleef. Draai een kwartslag en test de rem opnieuw. Als de remmen piepen of aanvoelen alsof ze 'haperen', controleer dan de remschijven of de contactpunten met het wiel.

Vuil kan hier ophopen. Maak het voorzichtig schoon met een droge doek.

Als de remkabel gebroken is of de remblokjes versleten, laat dit dan nakijken door een specialist. Via de WMO kun je soms recht hebben op gratis onderhoud, afhankelijk van je gemeente.

Banden en wielen: soepel rollen

De banden bepalen hoe soepel je rijdt. Er zijn drie types: luchtbanden, PU-schuimbanden en massieve rubberbanden.

Luchtbanden (zoals bij de Trixo Comfort) geven de meeste vering, maar moeten regelmatig worden opgepompt. Controleer de bandenspanning elke maand met een fietspomp. PU-schuimbanden zijn lekvrij en onderhoudsarm.

Ze slijten langzaam, maar worden na verloop van tijd harder. Controleer of de band nog goed vastzit op de velg.

Als de rollator trilt tijdens het rijden, kan een band loszitten of scheef staan. Massieve rubberbanden zie je vaak bij goedkopere modellen (rond de €100 - €150). Ze zijn enorm duurzaam maar geven minder comfort op oneffen ondergrond.

Als je veel buiten komt (tuin of boodschappenpaden), zijn deze ideaal. Voor binnengebruik zijn luchtbanden of PU-schuim vaak comfortabeler.

De lagers in de wielen kunnen vuil worden. Als je een krakend geluid hoort tijdens het rijden, zijn de lagers waarschijnlijk droog of vuil.

Spuit een beetje WD-40 of siliconenspray op de as van het wiel (niet op de rem!). Draai het wiel een paar keer om het middel te verdelen. Als het geluid blijft, kunnen de lagers vervangen moeten worden.

Zitting en stuur: comfort en houding

De zitting is je stoel onderweg. Maak deze regelmatig schoon met een vochtige doek en een mild schoonmiddel.

Gebruik geen bleekmiddel, dit beschadigt de stof. Als de zitting niet vastzit, kan deze losraken. Controleer de bevestigingspunten aan de zijkant van de rollator.

Een losse zitting is gevaarlijk. Veel rollators hebben een opklapbare zitting, maar denk voor extra stabiliteit ook aan anti-kantelwielen voor uw rollator.

De scharnieren kunnen na verloop van tijd losser worden. Controleer dit door de zitting open te klappen en te kijken of deze stabiel blijft staan.

Bij de merken Volkwalk en Drive Medical zitten vaak vergrendelingspennen die je kunt vastzetten. De handvatten moeten op de juiste hoogte staan. Je ellebogen moeten een lichte hoek van ongeveer 15 tot 20 graden hebben als je de handvatten vasthoudt. Te laag geeft rugklachten, te hoog geeft schouderklachten.

Maak de handvatten schoon met water en zeep, of vervang ze als ze versleten zijn. Nieuwe handvatten kosten ongeveer €15 tot €25.

Als je handen pijn doen tijdens het lopen, overweeg dan ergonomische handvatten. Deze zijn vaak verkrijgbaar bij thuiszorgwinkels. Ze zijn zachter en geven meer steun.

Dit is vooral belangrijk bij artritis of reuma. Een goede houding voorkomt blessures en maakt het lopen leuker.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Om je rollator zo lang mogelijk te houden, zijn hier een paar concrete tips.

• Stapel ze netjes op: Als je meerdere rollators in huis hebt (bijvoorbeeld van een zorginstelling), stapel ze dan nooit op. Dit beschadigt het frame. Zet ze naast elkaar op de rem.
• Gebruik een beschermhoes: Als je de rollator buiten de deur zet, doe er dan een hoes omheen. Dit beschermt tegen regen en stof. Een goede hoes kost tussen de €20 en €40.
• Laat de accu niet leeglopen: Heb je een elektrische rollator? Laad de accu regelmatig op, zelfs als je hem niet gebruikt. Een lege accu kan kapotgaan. Volg de instructies van de leverancier op.
• Check de parkeerrem: Zet altijd de parkeerrem op als je stopt, zelfs als je maar even iets wilt pakken. Een rollator die wegrolt kan voor gevaarlijke situaties zorgen.

Deze zijn gebaseerd op de ervaringen van veel gebruikers en mantelzorgers. Als je merkt dat iets niet goed werkt, wacht dan niet te lang. Veel gemeentes hebben een WMO-loket of een uitleenpunt voor hulpmiddelen. Daar kun je vaak terecht voor kleine reparaties.

Sommige thuiszorgorganisaties bieden een onderhoudscontract aan. Dit kost vaak een paar euro per maand, maar bespaart je veel zorgen.

Voor wie zelfstandig woont en mantelzorg krijgt, is het handig om de contactgegevens van de leverancier op de rollator te plakken. Wellicht heeft u deze verkregen via een vergoeding vanuit de WMO.

Plak een sticker met een telefoonnummer op het frame. Als je hulp nodig hebt, weten mensen direct wie ze moeten bellen. Dit is vooral handig voor mensen met dementie of vergeetachtigheid.

Met deze tips kun je jarenlang vooruit met je rollator. Een beetje aandacht zorgt voor een hoop comfort en veiligheid. Kies bijvoorbeeld voor een praktische rollator en rolstoel in één, blijf bewegen en geniet van je vrijheid!