Sling (tilband) omdoen bij de patiënt: Juiste positie en controle

Een sling, of tilband, is een onmisbare schakel in de dagelijkse zorg. Het is dat zachte, stevige hulpmiddel dat ervoor zorgt dat je iemand veilig van A naar B kunt brengen.

Van het bed naar de stoel. Van de stoel naar de badkamer. Het is een stukje techniek en een stukje vertrouwen ineen.

Zowel voor de persoon die hulp krijgt als voor jou, de mantelzorger of professional.

Een verkeerd geplaatste sling kan voor pijn, onveiligheid en ongemak zorgen. Een goed geplaatste sling voelt bijna als een steun in de rug. Letterlijk en figuurlijk. De juiste sling op de juiste plek.

Het klinkt simpel, maar er komt best wat bij kijken. Welke sling gebruik je?

Waar moet je op letten? En hoe weet je of het goed zit?

In deze gids nemen we je mee door de wereld van de slings. We kijken naar de materialen, de maten en de manier waarop je ze veilig en comfortabel aanbrengt. Want veiligheid en comfort gaan hand in hand. Voor degenen die zorgen en voor degenen die zorg ontvangen.

Wat is een sling eigenlijk en waarom is die zo belangrijk?

Een sling, in de volksmond ook wel een tilband genoemd, is een soort stevig doek dat je onder of om een persoon heen wikkelt.

Het is ontworpen om iemand te kunnen tillen met behulp van een tillift. Je hebt slings voor de dagelijkse transfers, zoals van bed naar stoel, en je hebt speciale slings voor bijvoorbeeld wassen of douchen. De sling is de verbinding tussen de persoon en de tillift.

Zonder sling kun je niet veilig tillen. Punt. Waarom is de juiste sling zo cruciaal?

Ten eerste voor de veiligheid. Een sling die verschuift of die niet goed ondersteunt, kan leiden tot een val.

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Ten tweede voor het comfort. Een verkeerde maat of een verkeerd model kan drukplekken geven of simpelweg pijnlijk zijn. Denk aan de lies of de oksels.

Ten derde voor de waardigheid. Een goede sling geeft ondersteuning en een gevoel van stabiliteit.

Het voelt minder als een 'optillen' en meer als een 'ondersteunen'. Dit is essentieel in de WMO en thuiszorg, waar de kwaliteit van leven centraal staat.

De kern van de zaak: De juiste sling kiezen

Slings zijn er niet zomaar één. Ze zijn er in allerlei soorten en maten.

Je hebt de klassieke badstof sling, die zacht en comfortabel is. Ideaal voor dagelijks gebruik. Dan heb je de Net sling.

Deze is gemaakt van gaas en is vooral handig bij het wassen en douchen, omdat het water makkelijk door het materiaal loopt.

Er zijn ook slings met extra ondersteuning voor het hoofd, de zogenaamde hoofdslings. Die zijn essentieel als iemand niet zelfstandig het hoofd kan rechthouden. De maat is minstens zo belangrijk.

Een te kleine sling geeft te veel druk. Een te grote sling geeft onvoldoende steun.

De meeste slings zijn er in de maten S, M, L en XL.

De maat bepaal je aan de hand van de heupbreedte van de persoon. Een gemiddelde sling voor een volwassene heeft een draagvermogen van ongeveer 150 tot 200 kilo. Bij het aanschaffen van een sling via de WMO of een zorgverzekering, wordt er vaak gekeken naar de specifieke behoefte. Een Net sling of een Badstof sling kost gemiddeld tussen de €50 en €100, afhankelijk van het merk en de kwaliteit. Een speciale hoofdsling kan iets duurder zijn, rond de €75 tot €120.

Soorten slings op een rij

• Badstof sling: Zachte, comfortabele stof. Ideaal voor dagelijks gebruik en transfers van het bed naar de stoel.
• Net sling: Gemaakt van stevig gaas. Perfect voor wassen en douchen, omdat water en zeep makkelijk afvoeren.
• Hoofdsling: Heeft extra ondersteuning voor het hoofd en de nek. Onmisbaar voor mensen die hun hoofd niet zelf kunnen stabiliseren.
• Zit sling / Standsling: Een sling die de persoon in een zittende houding houdt, vaak gebruikt in combinatie met een sta-op tilband.

Stap-voor-stap: De sling op de juiste manier aandoen

Het proces van het aandoen van een sling is een ritueel van zorg en aandacht. Begin altijd met een goede voorbereiding.

Zorg dat de tillift binnen handbereik is en dat de sling schoon en onbeschadigd is.

Leg de sling naast de persoon. Vraag toestemming en leg uit wat je gaat doen. Communicatie is de basis van vertrouwen.

De volgende stap is het positioneren van de sling. Rol de persoon voorzichtig op zijn zij. Leg de sling zo plat mogelijk op het bed, zodat de helft van de sling onder het lichaam komt te liggen. De opening van de sling (waar de poten uitkomen) moet bij de knieholtes beginnen.

De bovenkant van de sling komt tot ongeveer de schouderbladen. Rol de persoon dan terug op de rug en trek de andere kant van de sling strak onder het lichaam door.

Zorg dat de sling gelijkmatig ligt en niet gedraaid is. Controleer de positie.

De sling moet de billen en de onderrug goed ondersteunen. De benen moeten comfortabel in de beenlussen rusten. De sling mag niet in de lies snijden.

Dit is een veelgemaakte fout en zorgt voor pijn en ongemak. Trek de sling strak, maar niet te strak.

De persoon moet zich nog comfortabel kunnen bewegen. Zorg dat de sluitingen (klittenband of gespen) goed vastzitten en dat er geen stof tussen de gespen zit.

Veiligheidscheck: Voordat je tilt

1. Controleer de sluitingen: Zitten alle klittenbanden en gespen goed vast? Zitten ze op de juiste plek?
2. Check de positie: Ligt de sling recht? Ondersteunt hij de billen en de rug?
3. Let op de benen: Zitten de benen comfortabel in de lussen? Zitten ze niet te strak?
4. Kijk naar het hoofd: Heeft de persoon voldoende steun voor het hoofd? Zo niet, gebruik dan een hoofdsling of extra kussens.
5. Test het gewicht: Til de tillift rustig op en voel of het gewicht gelijkmatig verdeeld is.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Een sling gaat langer mee als je hem goed verzorgt. Was de sling regelmatig, volgens de wasvoorschriften van de fabrikant.

De meeste slings mogen op 60 graden gewassen worden. Laat de sling goed drogen voordat je hem weer gebruikt. Een vochtige sling kan voor huidirritatie zorgen. Bewaar de sling op een droge, schone plek.

Hang hem niet zomaar ergens op, maar rol hem op of leg hem netjes neer. Let op de levensduur van de sling. Een sling slijt.

De stof kan dunner worden, de klittenbanden verliezen hun kracht. Controleer de sling daarom regelmatig op slijtage en beschadigingen.

Een kapotte sling is een onveilige sling. De gemiddelde sling gaat, afhankelijk van het gebruik, ongeveer 1 tot 2 jaar mee. Een goede reden om te investeren in een kwalitatief goede sling, zeker als je deze via de WMO of een zorgverzekering kunt aanschaffen.

Een goede sling voelt niet als een hulpmiddel, maar als een ondersteuning. Het is een verlengstuk van je handen. Zorg dat je er vertrouwd mee raakt.

Probeer de sling altijd eerst met hulp van een professional, zoals een ergotherapeut of een verpleegkundige. Zij kunnen je de fijne kneepjes van het aanbrengen leren.

Het is ook handig om te weten dat slings vaak onderdeel zijn van de WMO. Via de gemeente kun je een vergoeding krijgen voor een tillift en de bijbehorende slings. Informeer bij je gemeente naar de mogelijkheden.

Soms is er ook een vergoeding mogelijk via de zorgverzekering, afhankelijk van de aanvullende verzekering of de apotheek service voor thuiszorg.

Onthoud dat ieder lichaam anders is. De ene persoon heeft meer steun nodig dan de ander.

De ene sling voelt prettiger dan de andere. Blijf communiceren met de persoon voor wie je zorgt en leg belangrijke afspraken vast in een zorgdossier voor je thuiswonende ouder.

Vraag: 'Zit dit goed?' 'Doet het pijn?' 'Voelt het stevig?' Samen vind je de juiste manier. Een sling omdoen is teamwork. Jij zorgt voor de techniek, de ander voor het vertrouwen. Net als bij een stoma pouch wisselen, maak je zo de dagelijkse zorg een stukje veiliger en comfortabeler voor iedereen.