Therapeutisch paardrijden voor senioren: Hippotherapie mogelijkheden

Stel je voor: je bent 75, je knieën voelen wat stijf aan en je hebt eigenlijk best veel zin om iets actiefs te doen.

Lopen is saai, fietsen voelt onveilig. Dan hoor je over paardrijden. Maar dan niet zo’n wilde rit door het bos, maar een rustige, helende beweging op een lieve pony. Dat is precies wat hippotherapie is.

Het is geen gewone paardensport, maar een medische behandeling waarbij een fysiotherapeut of ergotherapeut je begeleidt op het paard. Je hoeft zelfs niet te kunnen paardrijden.

Je zit gewoon op een speciaal zadel en de pony doet het werk.

Het is een manier om je lichaam soepeler te maken, je evenwicht te verbeteren en vooral weer plezier te beleven aan bewegen.

Wat is hippotherapie eigenlijk?

Hippotherapie klinkt ingewikkeld, maar het idee is simpel. Het is een therapievorm waarbij je de beweging van een paard gebruikt om je eigen lichaam te trainen.

Paarden bewegen nu eenmaal op een unieke manier. Hun gangen (stap, draf) zorgen voor een ritmische, driedimensionale beweging. Die beweging gaat via het zadel rechtstreeks naar je bekken en je wervelkolom.

Je lichaam moet hier constant op reageren om in balans te blijven. Zo train je op een speelse manier je stabiliteit, je spieren en je houding, zonder dat je het zelf actief hoeft te sturen.

Je zit gewoon, en het paard doet de rest. Veel mensen denken dat het paardrijden is, maar dat is het net niet.

Het is behandelen met behulp van een paard. De therapeut zit naast je of loopt mee en geeft aanwijzingen. Die persoon is opgeleid om de beweging van het paard te koppelen aan jouw hulpvraag. Of je nu herstelt van een heupoperatie of last hebt van Parkinson, de beweging van het paard helpt je lichaam om weer beter te functioneren.

Je hoeft dus geen paardrijervaring te hebben. Je hoeft niet eens een stokje vast te houden. Je mag gewoon ontspannen en het gevoel van beweging onder je voelen.

Waarom is dit zo goed voor senioren?

Ons lichaam verandert naarmate we ouder worden. Spieren worden slapper, gewrichten voelen stijf aan en ons evenwicht wordt minder.

Vallen is een reëel risico. Hippotherapie pakt deze problemen precies goed aan.

De beweging van het paard zorgt ervoor dat je automatisch je spieren aanspant om stabiel te blijven zitten. Je trainen je romp- en beenspieren zonder dat je zwaar hoeft te tillen of ingewikkelde oefeningen doet. Veel senioren voelen zich na een paar sessies fitter en stabieler. Daarnaast is het mentaal heel fijn.

Veel senioren die bijvoorbeeld via de WMO gebruikmaken van thuiszorg of mantelzorg, voelen zich weleens eenzaam of beperkt.

Op de manege ben je even niet die persoon met klachten. Je bent iemand die iets moois beleeft met een dier. De warmte van het paard, het ritme van de beweging en de aandacht van de therapeut zorgen voor ontspanning.

Dit verlaagt stress en kan pijnklachten verminderen. Je bent actief bezig, maar het voelt niet als een zware inspanning.

Hoe werkt zo’n sessie in de praktijk?

Een sessie duurt meestal 30 tot 45 minuten. Je begint met een kop koffie en een praatje met de therapeut.

Je bespreekt wat je doelen zijn. Misschien wil je makkelijker uit bed kunnen komen, of minder last hebben van duizeligheid.

Daarna ga je samen naar de paarden. Meestal is er ook een vrijwilliger of verzorger die helpt. Je krijgt een speciaal therapeutisch zadel op het paard, die zorgt voor een goede zithouding.

Daarna word je op het paard geholpen. Dat gebeurt met een tillift of met behulp van een opstapje, afhankelijk van wat jij nodig hebt.

Zodra je zit, begint het paard rustig te stappen. De therapeut loopt naast je en begeleidt het paard. Soms krijg je oefeningen, zoals je armen optillen of je hoofd draaien, om de stabiliteit extra te trainen. Je hoeft niets te forceren.

Als je moe bent, mag je even rustig zitten en genieten van de beweging.

Na de sessie helpen ze je weer veilig naar beneden. Je voelt je misschien een beetje moe, maar op een voldane manier.

De kosten en vergoedingen: wat kun je verwachten?

Hipotherapie is helaas niet voor iedereen gratis. De vergoeding hangt af van je situatie en je zorgverzekering.

Soms valt het onder de basisverzekering, maar vaak is het een aanvullende verzekering of een vergoeding vanuit de WMO. Als je een WMO-indicatie hebt voor begeleiding of dagbesteding, kun je soms via de gemeente een vergoeding krijgen.

Dit gaat dan via een maatwerkvoorziening. Je moet dan wel aantonen dat het je helpt om langer thuis te kunnen wonen of zelfstandiger te zijn. De tarieven verschillen per manege of therapeut. Een gemiddelde sessie kost tussen de €40 en €70 per half uur.

Als je het zelf betaalt, loopt het aardig op. Een aantal gespecialiseerde klinieken in Nederland, zoals de Veluwse Kliniek of paardrijden voor mensen met een beperking, hanteren deze prijzen.

Sommige therapeuten werken met een strippenkaart, waardoor je per sessie iets minder betaalt. Het is slim om dit vooraf goed te vragen. Vraag ook of ze een factuur kunnen sturen die je kunt indienen bij je zorgverzekeraar of gemeente.

Mogelijke vergoedingsroutes op een rij:

• Zorgverzekering (Aanvullend): Sommige polissen dekken fysiotherapie, wat hippotherapie soms dekt. Check je polisvoorwaarden.
• WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning): Als je een indicatie hebt voor dagbesteding of begeleiding, vraag bij je gemeente na of deze vorm van therapie mag meetellen.
• PGB (Persoonsgebonden Budget): Als je een PGB hebt, kun je hier vaak zelf een gecontracteerde therapeut mee betalen.
• Zorg in Natura: De gemeente regelt de zorg, en jij krijgt een plek toegewezen.

Praktische tips om te starten

Ben je enthousiast geworden? Dan is het tijd om actie te ondernemen.

Begin bij je huisarts of fysiotherapeut. Vraag om een verwijsbrief voor hippotherapie. Zonder verwijsbrief is het lastiger om een vergoeding te regelen. Als je al mantelzorg krijgt of een WMO-consulent hebt, bespreek het dan ook met hen.

Zij weten vaak welke regelingen er zijn in jouw gemeente. Zoek online naar gecertificeerde hippotherapeuten bij jou in de buurt.

Kijk op de site van de FNRS (Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra) of er een gecertificeerde manege in de buurt is die deze therapie aanbiedt. Bel ze op, of ga samen op pad en probeer een fietsmaatje voor senioren te vinden in de regio.

Een goed gevoel is belangrijk. Vraag of je eerst mag kijken of een proefsessie mag doen. Neem warme kleding mee, ook in de zomer, want buiten op een paard kan het fris zijn.

Draag stevige schoenen waar je goed op kunt staan. Het is heerlijk om te genieten van de buitenlucht in een toegankelijke omgeving. Vergeet niet om je verzekering en gemeente te bellen voordat je begint.

Vraag precies wat je moet aanleveren om een vergoeding te krijgen. Soms is een rapport van de therapeut nodig. Begin klein. Misschien begin je met eens per twee weken.

Kijk hoe je lichaam reageert. Het is een investering in je gezondheid, bijvoorbeeld door een veilige thuisgym voor senioren in te richten, maar het is vooral een investering in je plezier.

Dus, waar wacht je nog op?