Hoe maak ik mijn woning veilig voor iemand met valrisico

Stel je voor: je moeder belt op. Ze is gestruikeld over de drempel van de badkamer.

Gelukkig is het goed afgelopen, maar het zet je aan het denken. Je wilt niet dat dit nog een keer gebeurt. Een woning veilig maken voor iemand met een valrisico voelt als een enorme klus, maar het is eigenlijk heel logisch stapje voor stapje.

Je hoeft niet meteen alles te verbouwen. Vaak helpen kleine aanpassingen al enorm. In dit artikel lees je precies hoe je dit aanpakt, zonder ingewikkelde woorden.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je de hamer pakt, is het slim om even stil te staan bij wat er allemaal nodig is. Dit is niet alleen een kwestie van spullen kopen.

Het gaat ook om weten wat er mogelijk is. Wie helpt je? En wat kun je vergoed krijgen? Denk allereerst aan de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning).

De gemeente kan helpen met hulpmiddelen en aanpassingen. Bel de gemeente en vraag om een WMO-consult.

Soms komt er een consulent langs om te kijken wat er nodig is. Zij kunnen bijvoorbeeld een vergoeding geven voor een douchestoel of een traplift. Als je zelf mantelzorger bent, schrijf je in bij een mantelzorgorganisatie.

Zij geven vaak goede tips en soms zelfs kleine hulpmiddelen. Voor de fysieke klus zelf heb je een lijstje nodig.

Koop geen spullen voordat je de maten hebt genomen. Een verkeerde maat is zonde van je geld en tijd.

Zorg dat je een goede schroevendraaier, boormachine en meetlint hebt. Voor de specifieke aanpassingen kun je kijken bij leveranciers van hulpmiddelen. Denk aan merken als Medipoint of Vegro. Deze bedrijven verhuren en verkopen spullen.

Een drempelhulp kost bijvoorbeeld tussen de €30 en €100. Een stevige douchezitje heb je al vanaf €50.

Tip: Vraag altijd eerst bij de WMO na voordat je grote aankopen doet. Soms betalen ze het hele traject.

Een goede beugel voor bij het toilet kost tussen de €40 en €80. Het is handig om een lijstje te maken met je budget. Je hebt dus een plan nodig, een budget en de juiste spullen.

Zorg dat je iemand hebt die kan helpen met boren of tillen. Het is een project dat je samen kunt doen.

Dit maakt het niet alleen makkelijker, maar ook gezelliger. Je bent niet alleen bezig voor de veiligheid, maar ook voor het contact.

Stap 1: De vloeren en drempels aanpakken

De eerste stap is de basis: de vloer. Veel valpartijen gebeuren omdat iemand struikelt over een klein obstakel.

Kijk eens rond in de woning. Zijn er losse kleedjes?

Zijn er kabels op de grond? Zijn er drempels tussen kamers? Begin met het verwijderen van losse tapijten en matten.

Als ze moeten blijven liggen, plak ze dan vast met dubbelzijdige tape. Zorg dat er geen opkrullende randen zijn.

Een tapijt met een antisliponderkant is essentieel. Deze kun je kopen bij bouwwinkels voor ongeveer €15 tot €30. Zorg dat de kabels van de lampen of de tv niet over de looproute lopen. Gebruik een kabelgoot of leg ze strak langs de muur.

De drempels zijn de grootste boosdoeners. Een drempel van maar 2 centimeter hoog is al genoeg om te vallen.

Als je een drempel niet kunt weghalen, moet je er een drempelhulp op plaatsen. Dit is een soort schuine plaat van rubber of kunststof. Je plakt hem vast of schroeft hem.

Meet de breedte van de deur op. Een standaard drempelhulp is 80 cm breed.

Dit kost ongeveer €40. Zorg dat de hulp stroef is. Als je dit zelf doet, duurt het ongeveer een uur.

Veelgemaakte fout: de drempelhulp niet goed vastmaken. Blijft hij losliggen, dan is het nog gevaarlijker.

Let ook op de hoogteverschillen tussen de vloer van de badkamer en de gang.

Sommige huizen hebben een opstaande rand. Dit is vaak nodig voor de waterdichtheid. Een drempelhulp is hier de oplossing. Zorg dat je de juiste hoogte koopt. Meten is weten.

Stap 2: De badkamer en het toilet

De badkamer is een plek waar veel valpartijen gebeuren. De vloer is glad en je beweegt je anders dan in een gewone kamer.

We gaan hier de meeste tijd aan besteden. Dit is het belangrijkste onderdeel van je veilige woning.

Begin met de vloer. Is de tegelvloer glad? Koop dan antislipstrips. Deze plak je in de douchebak of badkuip.

Ze kosten ongeveer €10 per stuk. Je kunt ook een antislipvloermat kopen. Die leg je in de douche. Zorg dat je een mat koopt die water doorlaat, zodat er geen water op blijft staan.

Een douchestoel is een must voor iemand met een valrisico. Je kunt een simpele douchestoel kopen voor €50.

Als je de WMO inschakelt, kan een ergotherapeut een speciaal model adviseren. Zorg dat de stoel stabiel staat.

Test dit zelf door erop te gaan zitten. Bij het toilet is een beugel essentieel, zeker als je ook zaken rondom het levenstestament en mantelzorg regelt. Veel ouderen hebben moeite met opstaan.

Een wandbeugel naast het toilet helpt enorm. Je boort deze vast in de muur.

Let op: zorg dat de muur stevig genoeg is. Een gipsplaat is niet sterk genoeg. Je moet de beugel vastmaken aan een dragende muur.

Een beugel kost tussen de €40 en €80. De installatie duurt ongeveer 2 uur.

Een veelgemaakte fout is dat de beugel te hoog of te laag wordt geplaatst.

De ideale hoogte is op ooghoogte als je staat, of op armhoogte als je zit. Een ergotherapeut kan dit precies meten. Verder is het slim om een douchezitje te plaatsen.

Dit is een zitje dat je vastklikt aan de rand van de douche. Dit werkt fijner dan een losse stoel. Ook een badbeugel is handig. Dit is een U-vormige beugel die je vastmaakt aan de badrand.

Dit helpt bij het in- en uitstappen. Een badbeugel kost ongeveer €60.

Zorg dat je geen zuignappen gebruikt, die laten los.

Stap 3: De slaapkamer en de trap

De slaapkamer en de trap zijn ook plekken met risico. In de slaapkamer gaat het vaak mis bij het opstaan uit bed.

Zorg dat het bed niet te hoog en niet te laag is. De ideale hoogte is dat je voeten de grond raken als je op de rand zit. Een bed dat te laag is, is lastig om uit op te staan.

Een bed dat te hoog is, maakt de valafstand groter. Plaats een bedbeugel.

Dit is een handige beugel die je onder het matras schuift. Je kunt jezelf optrekken aan de beugel. Dit kost ongeveer €30 tot €50.

Zorg dat de vloer naast het bed niet glad is. Leg een klein kleedje met antislip neer.

Zorg dat er een lamp is die 's nachts aangaat. Een nachtlampje met een sensor is ideaal.

Dit voorkomt dat je in het donker moet zoeken naar de schakelaar. De trap is een risicovolle plek. Als de persoon nog traploopt, zorg dan voor goede verlichting. Een schemerlampje op de trap is gevaarlijk.

Zorg voor heldere LED-verlichting. Een goede optie is een bewegingssensor op de trap.

Dit licht gaat aan als er iemand beweegt. Dit kost ongeveer €40. Heeft de persoon moeite met de trap?

Dan is een traplift een optie. Dit is een grote investering.

De WMO kan hier een bijdrage in doen, maar niet altijd. Een traplift kost al snel €2000 tot €5000. Er bestaat ook een draagbare traplift.

Dit is een soort krukje op rails dat je op de trap vastklikt.

Dit is goedkoper, ongeveer €1500. Als de trap te steil is of te smal, is een traplift niet altijd mogelijk. Overleg dit met de WMO of een specialist.

Een veelgemaakte fout is dat mensen een traplift kopen zonder de WMO te raadplegen. Dat is zonde van het geld.

Stap 4: De woonkamer en verlichting

In de woonkamer gaat het vaak om stabiliteit en overzicht. Zorg dat overal voldoende licht is.

Donkere hoeken zijn gevaarlijk. Gebruik lampen met een heldere, warme kleur. Een lamp van 800 lumen is goed voor een woonkamer. Zorg dat schakelaars makkelijk te bereiken zijn.

Een schakelaar op 120 cm hoogte is ideaal voor iemand die staand en zittend woont. De bank en de stoelen moeten stabiel staan.

Een bank die wiebelt, is gevaarlijk. Zet de poten vast op de vloer.

Als de bank te laag is, kun je een kussen gebruiken om hoger te zitten. Dit maakt opstaan makkelijker. Zorg dat er geen losse snoeren op de grond liggen.

Zorg dat de looproutes vrij zijn. Er moet een pad van minimaal 80 cm breed zijn tussen meubels.

Dit is de breedte van een rolstoel of een loophulpmiddel. Overweeg een personenalarm. Dit is een alarmknop die de persoon om kan doen.

Als er iets gebeurt, drukt diegene op de knop. Er komt dan hulp, ook als uw naaste eigenlijk geen hulp wil.

Dit is niet direct een woningaanpassing, maar wel essentieel voor de veiligheid. Een personenalarm via thuiszorg kost ongeveer €15 tot €25 per maand.

Dit kun je regelen via de WMO of een particuliere aanbieder. Zorg dat de knop makkelijk te bereiken is.

Een veelgemaakte fout in de woonkamer is het gebruik van tapijten. Ze zien er gezellig uit, maar zijn levensgevaarlijk. Probeer ze te verwijderen. Als het echt niet anders kan, zorg dan dat de randen vastzitten.

Zorg ook dat de tafels niet te scherp zijn. Gebruik hoekbeschermers als dit nodig is. Dit is vooral handig als de persoon wat wankeler is.

Verificatie-checklist: is het echt veilig?

Nu je alles hebt aangepast, is het tijd om te controleren. Loop de woning na met deze checklist.

Vink elk punt af. Zo weet je zeker dat je niets bent vergeten.

• Vloeren: Zijn alle losse matten verwijderd of vastgeplakt?
• Drempels: Zijn alle drempels vlak gemaakt met een drempelhulp?
• Badkamer: Is er een douchezitje en een stevige beugel bij het toilet?
• Badkamer: Is de vloer stroef (antislip)?
• Slaapkamer: Is er een bedbeugel en een nachtlampje?
• Trap: Is de verlichting goed en is er geen loszittend tapijt?
• Woonkamer: Is er voldoende licht en een vrije looproute?
• Algemeen: Zijn snoeren weggewerkt?

Loop de route die de persoon dagelijks maakt. Van de voordeur naar de wc, van de wc naar de keuken. Doe dit alsof je de persoon bent. Zie je obstakels?

Voel je je onzeker? Dan moet je nog iets aanpassen. Het is beter om te veel aan te passen dan te weinig. Neem contact op met de WMO als je twijfelt over hulpmiddelen.

Ze zijn er om te helpen. Een ergotherapeut kan een woningcheck doen.

Dit kost soms geld, maar vaak wordt het vergoed. Het is een investering in veiligheid en rust.

Je wilt niet dat je na een week weer iets moet veranderen. Onthoud: veiligheid is een proces. Het stopt niet na één dag. Blijf controleren.

Blijf praten met de persoon voor wie je het doet. Wat voelt veilig? Wat niet?

Samen maak je de woning een plek waar je je thuis voelt en zorg je dat je naaste veilig alleen thuis kan blijven, zonder angst voor vallen.