Zijn hulpmiddelen aftrekbaar van de belasting

Je staat in de winkel voor een nieuwe douchekruk. Je ziet de prijs: €85.

Of misschien heb je net een offerte gekregen voor een traplift die €3.500 kost. Je denkt meteen: “Kan ik dit aftrekken van mijn belasting?” Het is een logische vraag, vooral als je net te horen hebt gekregen dat je mantelzorger bent of dat je door een aandoening een hulpmiddel nodig hebt. Het antwoord is niet altijd even simpel, maar het is zeker de moeite waard om uit te zoeken. Soms krijg je namelijk flink wat geld terug.

De Belastingdienst maakt onderscheid tussen hulpmiddelen die je koopt voor jezelf en hulpmiddelen die je koopt voor iemand anders. Het hangt ook af van je inkomen en van de reden waarom je het hulpmiddel nodig hebt. We duiken erin, want het scheelt je soms honderden euro’s per jaar.

Wat telt eigenlijk als een hulpmiddel?

Een hulpmiddel is iets dat je helpt om te functioneren in huis of daarbuiten.

Denk aan een aangepaste douchebrander of een tillift voor iemand die niet meer zelf kan opstaan. De Belastingdienst noemt dit “specifieke zorgkosten”. Je mag deze kosten aftrekken als ze nodig zijn vanwege een ziekte, beperking of ouderdom.

Gaat het om een gewone aankoop, zoals een normale fiets of een schoonmaakrobot? Dan mag je het niet aftrekken.

Het gaat dus om de medische noodzaak. Een rolstoel voor iemand die niet kan lopen, dat telt.

Een wandelstok voor iemand die af en toe wat steun zoekt, dat telt vaak ook. Maar een gewone bureaustoel voor comfort? Nee, dat is geen zorgkosten. De Belastingdienst kijkt naar de aard van het product en de reden van aanschaf.

De kern: hoe werkt de aftrek?

De Belastingdienst werkt met een drempel. Je mag alleen de kosten aftrekken die boven een bepaald bedrag uitkomen. Dit bedrag hangt af van je inkomen.

Voor 2024 is de drempel 1,5% van je totale inkomen. Stel je verdient €35.000 bruto per jaar.

Dan is de drempel €525. Alles wat je aan medische kosten boven die €525 uitgeeft, mag je aftrekken.

Je kunt de kosten indelen bij je belastingaangifte. Dit doe je in de aangifte inkomstenbelasting onder het kopje “Specifieke zorgkosten”. Het is handig om alle bonnen en facturen goed te bewaren.

De rol van de WMO en PGB

Zonder bewijs kan de Belastingdienst je claim afwijzen. Je hoeft de bonnen niet op te sturen, maar je moet ze wel kunnen tonen als de Belastingdienst erom vraagt.

Sommige hulpmiddelen worden vergoed door de gemeente via de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning). Als je een hulpmiddel via de WMO krijgt, mag je het niet aftrekken. Je krijgt het namelijk al vergoed. Maar let op: als je zelf bijbetaalt, mag je dat deel soms wél aftrekken.

Dit hangt af van de regels. Heb je een Persoonsgebonden Budget (PGB)?

Dan mag je de kosten die je betaalt met dit budget niet aftrekken.

Het budget is bedoeld om de kosten te dekken. Alleen de kosten die je zelf betaalt, en die niet via het PGB lopen, tellen mee voor de belasting.

Prijzen en voorbeelden uit de praktijk

Laten we kijken naar concrete voorbeelden. We nemen producten die vaak voorkomen in de mantelzorg en thuiszorg.

• Elektrische hoog-laag douchekruk: Een goed model kost tussen de €150 en €300. Stel je koopt er één voor €250. Als je totale inkomen €40.000 is, is de drempel €600. De douchekruk alleen is niet genoeg om aftrek te krijgen. Maar tel je er een douchewagen (€400) en speciale hulpstukken (€100) bij op, dan kom je op €750. Het bedrag boven de drempel (€750 - €600 = €150) mag je aftrekken.
• Tillift: Een tillift is duurder. Een basismodel kost al snel €2.000 tot €4.000. Als je deze koopt voor je partner of vader die ernstig ziek is, en je hebt geen vergoeding van de WMO, dan telt dit volledig mee. Een tillift van €3.000 bij een inkomen van €35.000 (drempel €525) levert een aftrekpost op van €2.475.
• Standaard loophulp: Een standaard wandelstok kost €20 tot €40. Dit is vaak te laag om aftrek te krijgen tenzij je er meerdere koopt of combineert met andere grote kosten.
• Aangepaste bedden: Een hoog-laagbed of een verpleegbed kost tussen de €1.500 en €5.000. Dit is vaak aftrekbaar, zeker als het noodzakelijk is voor de verzorging thuis.

De uitzondering: de specifieke zorgkostenregeling

Er is een speciale regeling voor mensen met een chronische ziekte of beperking. Als je bent doorverwezen door een arts, hoef je soms geen drempel te betalen. Dit heet de “chronisch zieken en gehandicapten” regeling. Je moet dan wel voldoen aan bepaalde voorwaarden.

Vaak is een verklaring van de huisarts of specialist nodig. Voor mantelzorgers is dit interessant, zeker wanneer je uitzoekt welk hulpmiddel nodig is voor een naaste.

Als je zorgt voor iemand met een WMO-indicatie of een Wlz-indicatie (Wet langdurige zorg), mag je soms ook kosten aftrekken. Het is daarbij goed om te weten welke zorg vergoed wordt door de gemeente of de verzekeraar.

Denk aan speciale matrassen of aangepaste sanitaire voorzieningen. De Belastingdienst heeft een aparte lijst voor “niet-geneeskundige hulp”. Dit zijn kosten voor begeleiding of hulp in de huishouding, maar ook voor sommige hulpmiddelen.

Praktische tips om je geld terug te krijgen

Het is belangrijk om alles goed te documenteren. Wacht niet tot het einde van het jaar.

Begin nu met het verzamelen van bonnen. Gebruik een mapje of een digitale map op je computer. Zet de datum, het bedrag en de reden van aankoop erbij.

1. Check de WMO eerst. Voordat je zelf iets koopt, vraag altijd bij de gemeente na of je recht hebt op een vergoeding. Dit bespaart je veel geld. Als je het zelf koopt en het had vergoed kunnen worden, krijg je niets terug van de belasting.
2. Vraag een offerte aan. Voor grote aankopen zoals een traplift (€3.000 - €12.000) vraag altijd een offerte aan. Sommige leveranciers weten precies hoe ze de factuur moeten opmaken voor de belastingdienst.
3. Gebruik de juiste codes. In je belastingaangifte moet je de juiste codes invullen. Voor hulpmiddelen is dat vaak code 1. Code 1 staat voor “kosten voor specifieke zorgkosten”. Doe dit zorgvuldig.
4. Vraag hulp als je het niet snapt. De belastingaangifte kan ingewikkeld zijn. Schakel een boekhouder in of vraag hulp bij een belastingwinkel. Dit is vaak gratis.
5. Let op de btw. Soms kun je ook de btw terugvragen. Als je een hulpmiddel koopt voor de zorg van iemand anders, en je bent zelf geen ondernemer, is dit lastig. Maar bij grote bedragen is het de moeite waard om na te vragen.

Veelgemaakte fouten

Dit scheelt je een hoop stress bij de belastingaangifte. Een veelgemaakte fout is het vergeten van kleine kosten.

Koop je regelmatig verband, steunzolen of medicijnen? Deze tellen ook mee. Ze vallen onder de medische kosten. Zelfs een speciaal dieet kan soms aftrekbaar zijn, als het voorgeschreven is door een arts.

Een andere fout is het niet checken van de eigen bijdrage. Als je een hulpmiddel via de WMO krijgt, betaal je vaak een eigen bijdrage. Maar wie betaalt de traplift als deze vergoeding niet toereikend is?

Dit bedrag mag je soms aftrekken, maar niet altijd. De regels hierover zijn streng. Check dit altijd even.

Samenvatting voor mantelzorgers

Voor mantelzorgers is het extra belangrijk om op de hoogte te zijn. Jij koopt vaak spullen voor de persoon die je verzorgt.

Zorg dat je de bon op naam zet van de persoon voor wie je het koopt.

• Badliften (€500 - €1.500)
• Aangepaste eetgerei (€50 - €150)
• Alarmsystemen (€100 - €400)
• Verpleegbedden (€1.500 - €4.000)

Of bewaar duidelijk dat het voor de zorg is. De Belastingdienst wil zien dat het noodzakelijk is. Denk aan hulpmiddelen zoals:

De rol van de thuiszorg

Al deze kosten kunnen, als ze boven de drempel uitkomen, worden afgetrokken. Dit maakt het mantelzorgen financieel iets dragelijker.

Wanneer je thuiszorg inkoopt, bijvoorbeeld via een particuliere organisatie, zijn die kosten vaak aftrekbaar. Dit valt onder “huishoudelijke hulp” of “persoonlijke verzorging”. Dit is anders dan hulpmiddelen, maar hoort wel bij hetzelfde plaatje. De kosten voor thuiszorg kunnen flink oplopen (€20 - €30 per uur).

Als je deze zelf betaalt, tellen ze mee voor de specifieke zorgkosten.

Let op: als je een pgb hebt, mag je deze kosten niet aftrekken. Je betaalt ze immers al via het budget. Alleen eigen betalingen tellen.

Conclusie: begin vandaag nog met verzamelen

Het antwoord op de vraag “Zijn hulpmiddelen aftrekbaar?” is dus: ja, vaak wel. Maar het hangt af van veel factoren.

Het is geen simpele ja of nee. Het hangt af van je inkomen, de WMO, het PGB en de medische noodzaak. De belastingdienst is geen vijand, maar een bureaucratie die bewijs wil zien.

Zorg dat je dat bewijs hebt. Verzamel bonnen, vraag offertes aan en check de WMO.

Met een beetje voorbereiding kun je flink wat geld terugkrijgen. Dat geld kun je weer gebruiken voor andere dingen. Misschien voor een dagje uit of om de energierekening te betalen.

Het is de moeite waard. Twijfel je over een specifiek hulpmiddel?

Neem contact op met de Belastingdienst of een belastingadviseur. Zij kunnen je precies vertellen wat wel en niet mag.

Zo voorkom je teleurstellingen en weet je waar je aan toe bent.